آزمون سمیت فاضلاب حاوی آفت کش تصفیه شده به روش سیستم تلفیقی راکتور رشد ترکیبی چسبیده و معلق-فتوراکتور زیستی جلبکی توسط دافنیا مگنا

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.

2 کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.

3 کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.

doi
10.71508/CRN.2025.140408211224358
چکیده

حذف آفت‌کش‌های مقاومی مانند آترازین از آب، یکی از چالش‌های اساسی در مهندسی بهداشت محیط است. تصفیه های نوین تلفیقی مانند HIFAS (راکتور زیستی تلفیقی با بستر ثابت یکپارچه) همراه با فتوراکتورهای زیستی جلبکی، راهکارهای امیدوارکننده‌ای برای رفع این مشکل ارائه می‌کنند. هدف این مطالعه، ارزیابی کارایی تصفیه – HIFAS فتوراکتور زیستی جلبکی در حذف آترازین و سمیت‌زدایی واقعی پساب خروجی با استفاده از زیست سنجی دافنیا مگنا بود. فاضلاب مصنوعی حاوی آترازین در غلظت‌های ۱ و ۱۰ میلی‌گرم بر لیتر در یک آزمایش تلفیقی تصفیه شد. آزمون سمیت حاد با نوزادان دافنیا مگنا (سن < 24 ساعت) طبق دستورالعمل OECD در بازه‌های زمانی ۲۴، ۴۸، ۷۲ و ۹۶ ساعت انجام گرفت. شاخص LC 50 با تحلیل پروبیت و سپس واحد سمیت حاد (TUa)و بازده کاهش سمیت (R)محاسبه شد. نتایج نشان دادند آترازین به‌تنهایی سمیت قابل‌توجهی ایجاد می‌کند؛ مقادیر LC 50 در غلظت‌های ۱ و ۱۰ میلی‌گرم بر لیتر پس از ۴۸ ساعت به‌ترتیب 11/13 و mg/L 111/31 بودند. سامانه تلفیقی در مواجهه‌های کوتاه‌مدت(۲۴ و ۴۸ ساعت) عملکرد بسیار مطلوبی در کاهش سمیت داشت و بازدهی 99/99 درصدی (TUa<0.0001)  ایجاد کرد. اما در مواجهه‌های طولانی‌تر(۷۲ و ۹۶ ساعت)، سمیت باقیمانده مشاهده و بازده کاهش سمیت به حدود ۳۲ تا ۳۸ درصد افت کرد. در نتیجه، سیستم – HIFAS فتوراکتور زیستی جلبکی در حذف سمیت حاد ناشی از آترازین مؤثر است، اما تشکیل ترکیبات جانبی پایدار طی تصفیه می‌تواند به بروز سمیت مزمن منجر شود. بنابراین، استفاده از آزمون‌های زیستی مزمن برای ارزیابی جامع‌تر ایمنی پساب‌های تصفیه‌شده ضروری است.