سنتز نانوذرات نقره با استفاده از عصاره هیدرواتانولی برگ های شمعدانی عطری و ارزیابی خواص ضد اکسیدانی و ضد باکتریایی آن

نویسندگان

1 گروه شیمی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.

2 گروه شیمی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران.

doi
10.71508/CRN.2025.140409131226924
چکیده

نانوذرات کاربرد قابل توجهی در زمینه ­ های مختلف، از جمله تحقیقات ضد میکروبی، سرطان، سیستم‌های دارورسانی و زیست‌پزشکی دارند. در میان این موارد، نانوذرات نقره، از جمله نانوذرات پرکاربرد در حوزه نانوفناوری هستند. شمعدانی عطری از خانواده  شمعدانی ها به دلیل استفاده سنتی خود به عنوان یک گیاه طعم‌دهنده، زینتی و دارویی مشهور است. بنابراین هدف از پژوهش حاضر سنتز نانوذرات نقره با استفاده از عصاره هیدرواتانولی برگ شمعدانی عطری و بررسی خواص ضد ­ اکسیدانی و ضد باکتریایی آن است. در این راستا، نانوذرات نقره با استفاده از عصاره هیدرواتانولی برگ‌های شمعدانی عطری با روش مایکروویو سنتز شدند. از طیف‌سنجی مرئی- فرابنفش، پراش اشعه ایکس، طیف‌سنجی مادون قرمز تبدیل فوریه و میکروسکوپ الکترونی عبوری برای تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شد. سپس، فعالیت ضد باکتریایی نانوذرات نقره سنتز شده بر روی استافیلوکوکوس اورئوس و اشریشیا­کلی انجام شد. در ادامه نیز، فعالیت ضد ‌اکسیدانی با روش سنجه مهار رادیکال‌های آزاد DPPH 0 سنجیده شد. طیف‌سنجی مرئی- فرابنفش، رزونانس پلاسمون سطحی را برای نانوذرات نقره سنتز شده در طول موج 445 نانومتر نشان داد. طیف‌سنجی مادون قرمز تبدیل فوریه نشان داد که نانوذرات نقره با مولکول‌های زیستی، عامل‌دار شده‌اند. همچنین الگوی پراش اشعه ایکس پیک‌های براگ (111)، (200)، (220) و (311) ساختار بلوری مکعبی مرکز پر را تایید کرد. تصاویر میکروسکوپ عبوری ساختار کروی و اندازه نانوذرات نقره ­را 40 تا 100 نانومتر نشان دادند. نانوذرات نقره تهیه شده، فعالیت ضد باکتریایی قوی‌تری نسبت به آنتی‌بیوتیک جنتامایسین نشان دادند. همچنین درصد مهار رادیکال آزاد و مقدار IC 50 آن به ترتیب برابر با 0/1± 74/86 ٪ و µg/mL 0/19­ گزارش گردید. بنابراین از این نانوذرات می­توان در حوزه­های پزشکی و داروسازی استفاده کرد.