بررسی فراتحلیل الگوی اثربخشی ابعاد برنامه‌ریزی جامعه‌محور بر سلامت اجتماعی شهروندان شهرستان دیر

نویسندگان

1 گروه جامعه‌شناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاداسلامی، بوشهر، ایران.

2 گروه جامعه‌شناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاداسلامی، بوشهر، ایران

3 گروه معارف‌اسلامی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاداسلامی، بوشهر، ایران

doi
https://doi.org/10.82338/aukh.2025.1221787
چکیده

پژوهش حاضر باهدف ارائۀ الگویی جامع برای بهبود سلامت اجتماعی از طریق برنامه‌ریزی جامعه‌محور در شهرستان دیر، بااستفاده‌از روش‌تحقیق آمیخته (کیفی-کمی)، انجام شد. در مرحلۀ کیفی، ۱۰خبره شامل مدیران، اساتید و کارشناسان حوزۀ برنامه‌ریزی اجتماعی و سلامت، از اردیبهشت تا خرداد ۱۴۰۴شمسی، به روش نمونه‌گیری هدف‌مند و گلوله‌برفی مصاحبه شدند و داده‌ها با کدگذاری باز و محوری در نرم‌افزار MAXQDA تحلیل گردید تا ابعاد و مؤلفه‌های اثرگذار شناسایی شوند. در مرحلۀ کمی، ۲۲۵نفر از کارکنان، مدیران و فعالان حوزۀ برنامه‌ریزی شهری و سلامت اجتماعی شهرستان دیر به‌روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسش‌نامۀ محقق‌ساخته برنامه‌ریزی اجتماعی با ۴۵گویه در ۵بُعد (مدیریت منابع، کارآفرینی اجتماعی، جامعه‌شناسی، مدیریتی، ارتباطی-خدماتی) و پرسش‌نامۀ سلامت اجتماعی کییز (۲۰سؤال در ۵زیرمقیاس)، جمع‌آوری و روایی ابزارها با روش‌های دلفی، CVI و CVR و تحلیل عاملی تأییدی و پایایی با آلفای کرونباخ تأیید شد. تحلیل داده‌ها با آزمون‌های کولموگروف-اسمیرنوف، تحلیل عاملی تأییدی و مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزار Smart PLS انجام شد. نتایج نشان داد که ابعاد ارتباطی-خدماتی، جامعه‌شناسی و مدیریتی برنامه‌ریزی اجتماعی، 8/34درصد تغییرات سلامت اجتماعی را تبیین می‌کنند (348/0R²=، 339/0GOF=)، و شاخص‌های 103/0Q²= و 541/0f²= قدرت پیش‌بینی و اثرگذاری مدل را تأیید کردند. یافته‌ها بر ضرورت تقویت زیرساخت‌های اجتماعی، سرمایه و اعتماد اجتماعی، و طراحی برنامه‌های بومی‌سازی‌شده متناسب با ویژگی‌های فرهنگی شهرستان دیر تأکید دارد تا سلامت اجتماعی شهروندان بهبود یابد.