فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحولات پیچیدۀ روان‌شناختی جوامع معاصر نشان می‌دهد که سازوکارهای فردیِ ذهن و هیجان، بدون درنظرگرفتن بسترهای اجتماعیِ حاکم، قابل‌تبیین دقیق نیستند. هنجارهای اجتماعی به‌عنوان نظام‌های تنظیم‌کنندۀ رفتار و معنا، نقشی تعیین‌کننده در جهت‌دهی به ادراک فرد از خود، تنظیم هیجان‌ها و تجربه‌های مرتبط با سلامت‌روان ایفاء می‌کنند. پژوهش حاضر با هدف تبیین نظام‌مند روابط میان هنجارهای اجتماعی و کارکردهای روان‌شناختی، می‌کوشد چارچوبی تلفیقی برای فهم سازوکارهای اثرگذاری اجتماعی بر کارکردهای درونی روان انسان ارائه دهد. روش‌تحقیق از نوع ترکیبی است؛ به‌گونه‌ای که در بخش کیفی، با استفاده از تحلیل مضمون، متون نظری و پژوهش‌های منتخب در حوزه‌های روان‌شناسی اجتماعی، فرهنگ و سلامت‌روان بررسی شد و در بخش کمی، داده‌ها از طریق پرسش‌نامه‌های استاندارد سنجش هویت روان‌شناختی، تنظیم هیجان و بهزیستی ذهنی گردآوری و با روش‌های آماری پیشرفته تحلیل گردید. یافته‌ها نشان داد که هنجارهای اجتماعی، از طریق سازوکارهای درونی‌سازی معنا، انتظارات اجتماعی و الگوهای تعامل، تأثیر معناداری بر انسجام هویتی، الگوهای تنظیم هیجان و سطوح مختلف بهزیستی روانی دارند. نتایج کمی نیز روابط مستقیم و غیرمستقیم معناداری میان شدت درونی‌سازی هنجارها و شاخص‌های سلامت‌روان را تأیید کرد. درنتیجه، توجه به ساختارهای هنجاری جامعه برای تبیین و ارتقای سلامت‌روان ضروری است و سیاست‌گذاری‌های روان‌شناختی و اجتماعی بدون درنظرگرفتن این لایه‌های زیرین با محدودیت‌های جدی مواجه خواهند بود. این تحقیق با ارائۀ چارچوبی یکپارچه، زمینه را برای مطالعات بین‌رشته‌ای آینده و مداخلات فرهنگیِ مبتنی‌بر شواهد فراهم می‌سازد.