فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هویت‌فرهنگی در فضاهای عمومی، سازه‌ای برآمده از دیالکتیک میان کُنش‌های اجتماعی و بستر کالبدی است‌که فراتر از تعینات فرمی، در قامت یک «تجربۀ زیسته»، تجلی می‌یابد. این کیفیت، وجوه معناشناختی شهر را در تلاقی با زیست‌جهان شهروندان برجسته نموده و بستر قوام‌یافتگی تعلق جمعی را فراهم می‌آورد. در کلان‌شهرهای معاصر، بازتعریف این هویت نقشی بنیادین در واسطه‌گری میان ساحت معنا و ساختار فضایی ایفاء می‌کند. این پژوهش با هدف تبیین سازوکارهای جامعه‌شناختی شهری بازتعریف هویت‌فرهنگی در فضاهای عمومی و واکاوی نسبت میان سازمان فضایی و نظام معنایی حاکم‌بر آن‌ها تدوین شده است. روش‌تحقیق کیفی با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری است. داده‌ها از طریق تحلیل متون نظری، اسناد فرادست شهری و واکاوی ریخت‌شناسانه و اجتماعی فضاهای عمومی منتخب در کلان‌شهر تهران گردآوری شد و فرایند تحلیل بر مؤلفه‌هایی همچون «سلسله‌مراتب تعامل»، «ادراک نمادین»، «خاطرۀ جمعی» و «کیفیت‌های پدیدارشناختی حضور»، متمرکز بود. نتایج نشان می‌دهد که بازتعریف هویت در این فضاها محصول هم‌آوایی نظام‌مند میان الگوهای رفتاری، توالی تجربه‌های اجتماعی و بازنمایی‌های فرهنگی است‌که درنهایت به خلق یک اتمسفر واحد و معنادار منجر می‌گردد. درنتیجه، بررسی بازنمودهای جامعه‌شناختی در فضاهای عمومی تهران، تصویری چندلایه از نقش هم‌افزایی فضا و معنا در بازخوانی هویت ارائه داده و چارچوب تحلیلی جامعی برای بازاندیشی در هویت‌مندی فضاهای کلان‌شهری فراهم می‌سازد.