واکاوی ویژگیهای بومی رهبری مثبتگرا برای مدیران گروههای آموزشی دانشگاههای دولتی شهر تهران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 استاد دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 استاد دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
4 استاد دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.61838/KMAN.IRPHE.30.4.6چکیده
مدیران گروه آموزشی در سلسله مراتب مدیریتی در دانشگاه در آخرین رتبه قرار دارند، ولی با داشتن زمینه مشترک رشته ای، روابط رودر رو، آگاهی از مسائل فنی و تکنیکی اعضای گروه و آگاهی از مسائل و مشکلات اعضای هیئت علمی می توانند تأثیرات مهمی در ایجاد هویت یکپارچه گروهی داشته باشند و با ایجاد فضای مثبت قادر به برقراری روابط کاری مثبت در گروه شوند. هدف از مقاله حاضر واکاوی مولفه های تشکیل دهنده رهبری مثبتگرا برای مدیران گروههای آموزشی دانشگاهها در چارچوب رویکرد کیفی و تحلیل محتوا بود. نمونه گیری در این پژوهش، با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و گوله برفی انجام شد. تعداد مصاحبه شونده های پژوهش بر مبنای اصل اشباع در تحقیقات کیفی شامل 15 نفر بود که از افرادی که آگاهی و دانش بیشتری نسبت به موضوع پژوهش داشته اند از جمله رؤسا، مدیران گروه آموزشی، اساتید دانشگاههای خوارزمی، تهران، علامه طباطبایی، فرهنگیان، مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی انتخاب شدند. اطلاعات مورد نیاز برای تحقیق با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع آوری شد. پس از پیاده سازی و تحلیل و کدگذاری، متن مصاحبهها درقالب ابعاد اصلی و سازنده دسته بندی شدند. یافتههای پژوهش نشان داد که مؤلفه های شکل دهنده رهبری مثبتگرا برای مدیران گروه های آموزشی را میتوان در 3 بُعد انتخابی و 12 بُعد محوری و 131 مؤلفه طبقه بندی نمود که شامل ویژگیهای شخصیتی (ویژگیهای فردی و ویژگیهای اجتماعی)، اخلاق حرفه ای (اخلاق پژوهشی، اخلاق آموزشی و اخلاق مدیریتی)، شایستگی های رهبری و مدیریتی (تحول آفرین، سیاستگذار، بهبود کیفیت و افزایش کارایی، مدیریت منابع انسانی، مهارتهای ارتباطی، همکاری تیمی و روابط بین الملل و بازاریابی) هستند. نتایج پژوهش مبنی بر دستیابی چنین الگویی در ارتباط با مدیران گروه های آموزشی نشان داد که مسئولیت مدیر گروه آموزشی فراتر از انجام یک سری وظایف اداری است و بکارگیری الگوی رهبری مثبتگرا در میان مدیران گروه آموزشی دانشگاه لازم و ضروری است و منجر به بهبود عملکرد و ایجاد جوّ مثبت می گردد و میزان تلاش برای توسعۀ مثبت اندیشی و نیز ارتباطات باز و گسترده را افزایش می دهد.