واکاوی ویژگی‌های بومی رهبری مثبت‌گرا برای مدیران گروه‌های آموزشی دانشگاه‌های دولتی شهر تهران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 استاد دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 استاد دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

4 استاد دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.61838/KMAN.IRPHE.30.4.6
چکیده

مدیران گروه آموزشی در سلسله مراتب مدیریتی در دانشگاه در آخرین رتبه قرار دارند، ولی با داشتن زمینه مشترک رشته‎ ای، روابط رودر رو، آگاهی از مسائل فنی و تکنیکی اعضای گروه و آگاهی از مسائل و مشکلات اعضای هیئت علمی می ‎توانند تأثیرات مهمی در ایجاد هویت یکپارچه گروهی داشته باشند و با ایجاد فضای مثبت قادر به برقراری روابط کاری مثبت در گروه شوند. هدف از مقاله حاضر واکاوی مولفه‏ های تشکیل دهنده رهبری مثبت‌گرا برای مدیران گروه‌های آموزشی دانشگاه‌ها در چارچوب رویکرد کیفی و تحلیل محتوا بود. نمونه گیری در این پژوهش، با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و گوله برفی انجام شد. تعداد مصاحبه شونده ‎های پژوهش بر مبنای اصل اشباع در تحقیقات کیفی شامل 15 نفر بود که از افرادی که آگاهی و دانش بیشتری نسبت به موضوع پژوهش داشته‏ اند از جمله رؤسا، مدیران گروه آموزشی، اساتید دانشگاه‌های خوارزمی، تهران، علامه طباطبایی، فرهنگیان، مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی انتخاب شدند. اطلاعات مورد نیاز برای تحقیق با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع آوری شد. پس از پیاده سازی و تحلیل و کدگذاری، متن مصاحبه‌ها درقالب ابعاد اصلی و سازنده دسته ‏بندی شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد که مؤلفه‏ های شکل دهنده رهبری مثبت‌گرا برای مدیران گروه ‎های آموزشی را می‌توان در 3 بُعد انتخابی و 12 بُعد محوری و 131 مؤلفه طبقه بندی نمود که شامل ویژگی‌های شخصیتی (ویژگی‌های فردی و ویژگی‌های اجتماعی)، اخلاق حرفه ‏ای (اخلاق پژوهشی، اخلاق آموزشی و اخلاق مدیریتی)، شایستگی‏ های رهبری و مدیریتی (تحول‏ آفرین، سیاستگذار، بهبود کیفیت و افزایش کارایی، مدیریت منابع انسانی، مهارت‌های ارتباطی، همکاری تیمی و روابط بین الملل و بازاریابی) هستند. نتایج پژوهش مبنی بر دستیابی چنین الگویی در ارتباط با مدیران گروه‎ های آموزشی نشان داد که مسئولیت مدیر گروه آموزشی فراتر از انجام یک سری وظایف اداری است و بکارگیری الگوی رهبری مثبت‌گرا در میان مدیران گروه آموزشی دانشگاه لازم و ضروری است و منجر به بهبود عملکرد و ایجاد جوّ مثبت می‏ گردد و میزان تلاش برای توسعۀ مثبت اندیشی و نیز ارتباطات باز و گسترده را افزایش می ‏دهد.