نقش عدالتفضایی در بازنمایی دیپلماسی شهری با رویکرد روانشناسی اجتماعی (مورد مطالعه: کلانشهر تهران)
نویسندگان
1 گروه معماری، واحد کرج، دانشگاه آزاداسلامی، کرج، ایران
2 دانشآموختۀ روانشناسیعمومی، واحد کرج، دانشگاه آزاداسلامی، کرج، ایران
3 گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاداسلامی، قزوین، ایران
4 دانشآموختۀ معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاداسلامی، تبریز، ایران
5 گروه معماری، واحد شبستر، دانشگاه آزاداسلامی، شبستر، ایران
doi
چکیده
عدالتفضایی در موضع تخصیص راهبردی منابع و فرصتهای شهری، فراتر از توازن کالبدی، بر ساختار ادراکی و زیستجهان شهروندان اثرگذار است و در پیوند با روانشناسی اجتماعی، به بازنمایی تصویر ذهنی شهر در مقیاس بینالمللی انجامیده و موجبات تقویت دیپلماسی شهری و کُنشگری فراملی کلانشهر را فراهم میآورد. در پارادایم حکمرانی نُوین، این متغیر پیشرانی اساسی در ارتقای سرمایۀ نمادین و تشخصبخشی به هویت دیپلماتیک شهر در مناسبات جهانی تلقی میشود. این پژوهش با هدف واکاوی سازوکارهای اثرگذاری عدالتفضایی بر مؤلفههای دیپلماسی شهری و تبیین دیالکتیک میان ادراک محیطی و بازنمایی برونمرزی کلانشهر تهران بوده با رویکرد کیفی-پدیدارشناسی تفسیری انجام شده است. دادهها از طریق تحلیل اسناد فرادستی توسعۀ شهری، پیمایشهای روانشناختی-اجتماعی و بررسی میدانی مناطق منتخب گردآوری شد و تحلیل بر شاخصهایی همچون «توازن فضایی کاربریها»، «برندینگ نمادین قدرت»، «ادراک تبعیض ساختاری» و «حق بر شهر»، متمرکز بود. نتایج مبین آن است که بازنمایی دیپلماسی شهری، محصول همآوایی میان تخصیص عادلانۀ زیرساختها و احساس تعلق در لایههای روانشناختی جامعه است که در نهایت به شکلگیری تصویر ذهنی معتبر در عرصۀ بینالملل میانجامد. درنتیجه، بررسی ساختارمندی فضایی تهران، چارچوبی تحلیلی برای گذار از مدیریت کارکردگرا به مدیریت معناگرا و تثبیت جایگاه ژئوپلیتیک کلانشهرها ارائه میدهد.
