تحلیل جامعهشناختی مشارکت جنبشهای دانشجویی در تحولات فرهنگی و اجتماعی جامعه (مورد پژوهی: دانشگاههای شهر بوشهر)
نویسندگان
1 گروه جامعهشناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاداسلامی، بوشهر، ایران
2 گروه جامعهشناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاداسلامی، بوشهر، ایران.
3 گروه روانشناسی عمومی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاداسلامی، بوشهر، ایران
doi
چکیده
جنبشهای دانشجویی همواره یکی از نیروهای تأثیرگذار در تحولات فرهنگی و اجتماعی جوامع بهشمار میآیند. هدف پژوهش حاضر تحلیل جامعهشناختی مشارکت جنبشهای دانشجویی در تحولات فرهنگی و اجتماعی جامعه است. تحقیق با رویکرد کیفی و با بهرهگیری از روش نظریۀ دادهبنیاد انجام شد. جامعۀ آماری شامل خبرگان دانشگاهی و اجرایی آشنا با فعالیتهای دانشجویی در استان بوشهر بود که از میان آنان 10 نفر با روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. دادههای پژوهش از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوری و با استفاده از نرمافزار MaxQDA مورد حلیل قرار گرفتند. فرایند تحلیل دادهها در سه مرحلۀ کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد که مشارکت جنبشهای دانشجویی در تحولات فرهنگی و اجتماعی تحتتأثیر مجموعهای از شرایط علّی، زمینهای و راهبردی شکل میگیرد. مهمترین شرایط علّی شامل افزایش آگاهی اجتماعی دانشجویان، فضای انتقادی دانشگاه و دسترسی به منابع اطلاعاتی است. شرایط زمینهای نیز شامل سیاستهای فرهنگی دانشگاه، فرهنگ سازمانی و میزان تعامل دانشگاه با جامعه میباشد. در چنین بستری، دانشجویان از طریق فعالیت در تشکلها، برگزاری برنامههای فرهنگی و تولید گفتمانهای اجتماعی در فرایند تغییرات فرهنگی و اجتماعی مشارکت میکنند. پیامدهای این مشارکت شامل افزایش آگاهی اجتماعی، تقویت سرمایۀ اجتماعی و گسترش مشارکت مدنی در جامعه است. درمجموع نتایج نشان میدهد که جنبشهای دانشجویی میتوانند نقش مهمی در پویایی فرهنگی و اجتماعی جامعه ایفاء کنند.
