بررسی مقایسه‌ای عملکرد هیبریدهای ایرانی و وارداتی کرم ابریشم در استان خراسان رضوی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران.

2 مرکز تحقیقات ابریشم کشور، رشت، استان گیلان، ایران

3 شرکت نوغان گستر، تربت حیدریه، استان خراسان رضوی، ایران

4 گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران

5 اداره توسعه نوغانداری مرکز تربت حیدریه، استان خراسان رضوی، ایران

6 شرکت نوغان گستر، تربت حیدریه، استان خراسان رضوی، ایران

doi
10.22034/ascij.2023.1975111.1449
چکیده

پرورش کرم ابریشم از دیرباز در استان خراسان رضوی رواج داشته است. با توجه به این که هیبریدهای مختلفی برای افزایش عملکرد تولید کرم ابریشم تولید می گردد، با توجه به اقلیم های آب و هوایی مختلف در کشور، نیاز است که مناسب ترین آن ها برای هر منطقه شناسایی و معرفی شود. این طرح به منظور مقایسه چهارده نوع هیبرید وارداتی با چهار هیبرید داخلی انجام شد، تا مناسب ترین هیبریدها برای استان خراسان رضوی شناسایی شود. برای انجام این تحقیق ۱۸ نوع هیبرید در شرایط محیطی استاندارد و در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار و در هر تکرار ۲۰۰ لارو در بهار ۱۴۰۰ در سالن پرورش اداره توسعه نوغانداری تربت‌حیدریه پرورش داده شدند و عملکرد آن ها مورد مقایسه قرار گرفت. صفات مورد اندازه گیری شامل تلفات لاروی، درصد شفیرگی، درصد پیله (خوب، متوسط، ضعیف و دوبل) و نیز وزن پیله (خوب، متوسط، ضعیف و دوبل)، تعداد در لیتر، وزن یک لیتر، وزن قشر پیله و درصد قشر پیله بود. تجزیه تحلیل داده ها با نرم‌افزار SAS انجام شد. نتایج نشان داد که هیبرید چینی Q×B با ۷۵/۳۳۹ گرم بیشترین وزن پیله تولید را داشت (۰۵/۰p < ). همچنین، هیبرید L2×R با ۳۶/۲۴ درصد بیشترین درصد قشر ابریشمی را داشت (۰۵/۰p < ) و هیبرید L2×OR با ۷۲/۱ گرم بالاترین متوسط میانگین وزن پیله را نشان داد (۰۵/۰p < ). بر اساس نتایج به‌دست‌آمده بر مبنای میانگین شاخص ارزیابی از بین ۱۴ هیبرید وارداتی چینی، هیبریدهای ۸۷۲×۸۷۱، B×Q، BB×QA، HB×JA، JA×HB و M×S و از بین چهار هیبرید ایرانی موردبررسی، عملکرد سه هیبرید 103×104، 151×154 و 154×151 با توجه به صفات مختلف تولیدی بهتر ارزیابی شدند.