تأثیر نقض فاحش کنوانسیونهای ژنو بر توسعه حقوق کیفری بین المللی با نگاهی به رویه محاکم کیفری بین المللی
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق جزا و جرمشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. رایانامه: a.samavati7@gmail.com
2 دانشیار گروه حقوق جزا و جرمشناسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. رایانامه: shahrdad.darabi@yahoo.com
3 دانشیار گروه حقوق دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)، بروجرد، ایران. رایانامه: chegeni_isu@yahoo.com
4 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرمشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. نویسنده مسئول. رایانامه: vlizade.mrym@gmail.com
doi
چکیده
زمینه و هدف: نقض های فاحش کنوانسیونهای ژنو به عنوان شدیدترین تخلفات از قواعد بشردوستانه، محرک اصلی توسعه حقوق کیفری بینالمللی بودهاند. این پژوهش به بررسی تأثیر این نقضها بر شکلگیری و تحول نظام حقوقی بینالمللی با تمرکز بر نقش محاکم کیفری بینالمللی در تعریف، جرمانگاری و پیگرد این تخلفات می پردازد. روش: این مقاله به شیوه توصیفی- تحلیلی نگارش یافته است. یافته ها و نتایج: یافتهها نشان میدهد که رویه قضایی محاکمی مانند دیوانهای یوگسلاوی، رواندا و دیوان کیفری بینالمللی، با تفسیر مفاهیمی چون مسئولیت فرماندهی، جنایت جنگی و مشارکت فعال در درگیریها، معیارهای جدیدی برای مسئولیت کیفری فردی و جمعی تعیین کردهاند. پروندههای شاخصی مانند لوبانگا، کاتانگا، المهدی و اونگون مؤید این امرند که نقضهای فاحش حتی در درگیریهای غیربینالمللی قابل پیگرد هستند. همچنین نتایج این تحقیق نشان میدهد که اگرچه نظام حقوق کیفری بینالمللی در مسیر تحقق عدالت برای قربانیان گامهای بلندی برداشته، چالشهایی مانند ضعف مکانیسمهای اجرایی و نفوذ سیاسی همچنان پابرجاست. تقویت همکاریهای بینالمللی و اصلاح ساختاری نهادهای کیفری بینالمللی میتواند به افزایش کارایی این نظام در مقابله با نقضهای فاحش کمک کند.
