بررسی امکان پیش داوری در حقوق داوری داخلی ایران در پرتو اسناد بین المللی داوری

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق خصوصی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.

doi
چکیده

اهداف و زمینه : بررسی امکان انجام پیش­ داوری در رسیدگی­ های داوری داخلی و تعیین مرجع آن پیش و پس از تشکیل مرجع داوری است. روش‌ : روش تحقیق در این مقاله به صورت توصیفی- تحلیلی است.‌ یافته­ ها و نتایج : با اینکه امکان صدور قرارهای فوری در رسیدگی ­های قضایی و جواز انجام پیش­ داوری مطابق اسناد بین­ المللی داوری از جمله قانون نمونۀ آنسیترال، امری مسلم بوده و مرجع انجام آن مشخص می­باشد، امکان انجام پیش­ داوری در حقوق داوری داخلی و با فرض پذیرش آن، مرجع انجام آن پیش و پس از تشکیل داوری، همواره محل مناقشه بوده است. در فقدان نص قانونی، عده­ ای از یکسو، به دلیل فقدان صلاحیت دادگاه برای رسیدگی به ماهیت دعوا با وجود قرارداد داوری و به تبع آن، نسبت به انجام پیش­ داوری و از سوی دیگر، به دلیل استثنایی بودن مقررات مربوط به دادرسی فوری و عدم وجود نصی قانونی، به طور مطلق، امکان انجام پیش ­داوری در رسیدگی­ های داوری داخلی را رد نمودند. برخی نیز در هماهنگی با اسناد بین ­المللی داوری، در فرض توافق طرفین بر امکان انجام آن از سوی داور، آنرا به طور کلی پذیرفتند. اگرچه انجام پیش­ داوری در پرتو اصل حقوقی نفی بن بست دادرسی و برخی قواعد فقهی مانند مقدمۀ واجب، لوازم إذن و لزوم دفع خطر احتمالی و... در رسیدگی­ های داوری داخلی، قابل قبول می ­نماید، انجام آن پیش از تشکیل داوری و حتی پس از آن از سوی مرجع داوری، مخصوصا در صورت عدم توافق طرفین و هرگاه اجرای آن، مستلزم استفاده از قوۀ قهریه یا برخورد با حقوق اشخاص ثالث باشد، غیر ممکن بوده و مداخلۀ دادگاه لازم می­ شود.