مدل‌سازی کاهش تولید ضایعات ساختمانی با استفاده از مفهوم ساخت‌وساز ناب، تکنیک دیمتل و روابط علت و معلولی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد

2 گروه مهندسی عمران - واحد نجف آباد - دانشگاه آزاد اسلامی - نجف آباد - ایران

doi
10.71507/civil.2024.1119535
چکیده

تولید ضایعات ساختمانی یکی از مهم‌ترین فاکتورهای مؤثر بر عملکرد و افزایش هزینه در پروژه‌های ساختمانی است. در این پژوهش ابتدا عوامل مؤثر بر تولید ضایعات از مقالات پیشین، پرسشنامه و مصاحبه شناسایی شد. مطالعه موردی پژوهش حاضر، سازمان مدیریت پسماند در شهرداری اصفهان بوده است. در مرحله بعدی به تهیه و توزیع 52 پرسشنامه پرداخته شد. پس از جمع‌آوری اطلاعات، روایی و پایایی پرسشنامه، بررسی شد. در مرحله آخر نیز پس از تأیید عوامل مؤثر در تولید ضایعات ساختمانی و نحوه ارتباط آن‌ها، به‌منظور تدوین چارچوب مفهومی، نمودارهای علت و معلولی ترسیم گردید. نتایج آماری نشان داد که رتبه اول تا سوم مهم‌ترین عوامل مؤثر بر کاهش ضایعات ساختمانی با رویکرد ساخت‌وساز ناب، دیدگاه جریان، شناسایی ضایعات از دیدگاه تبدیل یا تحول‌گرا و شناسایی ضایعات از دیدگاه ارزش دارای بیشترین اهمیت ازنظر کارشناسان و خبرگان در سازمان مدیریت پسماند بوده است. همچنین روابط علت و معلولی، از طریق روش دیمتل تأیید گردید. نحوه ارتباط بین متغیرها از طریق حلقه‌های علت و معلولی و تفکر سیستمی ریشه‌یابی شد. طبق یافته‌های تجزیه‌وتحلیل دیمتل، شاخص D نشان‌دهنده تأثیرگذاری معیارها است هر چقدر عدد D یک معیار بیشتر باشد آن معیار دارای تأثیرگذاری بیشتری در سیستم است که بر این اساس بهره‌وری در اجرای پروژه‌های ساخت دارای بیشترین تأثیرگذاری است. شاخص R نشان‌دهنده تأثیرپذیری معیارها است هر چقدر عدد R یک معیار بیشتر باشد آن معیار دارای تاثیرپذیری بیشتری در سیستم است که بر این اساس افزایش هزینه برای جبران خسارت‌های محیط‌زیستی بیشترین تأثیرپذیری را دارد.