تحلیل خطر، ارزیابی ریسک و ایجاد مدل احتمالاتی خسارت برای شهر یاسوج در نرم¬افزار OpenQuake
نویسندگان
1 گروه مهندسی عمران، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
2 استاد، گروه مهندسی سازه، پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله، تهران، ايران
3 استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
doi
10.71507/civil.2024.1122238چکیده
کشور پرجمعیت ایران به لحاظ جغرافیایی در منطقه¬ای با لرزهخیزی بسیار بالا واقع شده است و نیاز به تحلیل¬های دقیق خطر و ریسک لرزه¬ای در آن، بخصوص برای نقاط استراتژیک جمعیتی و صنعتی به منظور فراهم کردن اطلاعات حیاتی برای تصمیم-گیرندگان جهت توسعه اقدامات موثر کاهش ریسک، اجتناب ناپذیر است. این مقاله با استفاده از روشهای دقیق و بروز، اطلاعات اخیر سرشماری جمعیت و مسکن، دادههای اجتماعی-اقتصادی، برای نخستین¬بار تحلیل ریسک لرزه¬ای با در نظر گرفتن عدم قطعیت¬های مختلف برای ساختمانهای با سیستمهای متنوع سازهای در شهر یاسوج انجام شده است. اطلاعات توصیفی و کمی ساختمانها و گسلهای فعال حوزه این شهر در نرم¬افزار GIS پیاده شده و با استفاده از قابلیت¬های نرم¬افزار OpenQuake، تحلیل احتمالاتی خطر انجام و منحنیهای خطر و طیف طرح برای ساختگاه حوزه پژوهش تولید شده است. بر این اساس، تحلیل ریسک احتمالاتی با در نظر گرفتن عدم قطعیت¬های مختلف در نرم¬افزار OpenQuake انجام شده است و منحنیهای ریسک لرزه¬ای برای چهارسطح متفاوت آسیبپذیری تولید شده است. تجزیه و تحلیل کمی آسیبپذیری ساختمان در شهر یاسوج نشان میدهد که ساختمانهای بنایی غیرمسلح بالاترین درصد آسیب را در تمامی سطوح شدت نشان میدهند، بهترتیب با 48.4، 43.1، 39.4 درصد و 33.5 درصد برای آسیبهای خفیف، متوسط، گسترده و ریزش. ساختمانهای فولادی کم کیفیت پس از سازههایبنایی غیر مسلح بیشترین آسیب را متحمل میشوند و این امر بر نیاز فوری به مقاومسازی تاکید می کند. در مقابل، ساختمانهای فولادی و بتن مسلح با کیفیت متوسط ارزیابی آسیب لرزهای مطلوبی را نشان می دهند. یافتههای کیفی بر اهمیت اجرای یک سیستم نظارت/کنترل قوی برای کیفیت ساخت و ساز، پیشبینی بهبود قابلتوجه در قابلیت اطمینان سازه در طول دوره بهرهبرداری با کیفیت اجرای متوسط تا بالا تأکید میکنند. نتایج نشان میدهد که جهت پیشگیری از خسارات بالای اقتصادی، اجتماعی و انسانی، بازنگری در طراحی سازه¬های مقاوم جدید و مقاومسازی ساختمانهای موجود در منطقه موضوع تحقیق بسیار حائز اهمیت میباشد.