الزامات اخلاقی در سیر تصویب قانون هوش مصنوعی اتحادیه اروپا
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران
2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران
3 استادیار فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده حقوق، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران: نویسنده مسئول
doi
10.71488/cyberlaw.2025.1127854چکیده
زمینه و هدف: توسعه هوش مصنوعی ( AI ) به سرعت در حال تغییر جهان است، و این فناوری تأثیرات گستردهای بر زندگی روزمره، صنایع، و جوامع دارد. اما با رشد سریع هوش مصنوعی، مسائل اخلاقی و قانونی مرتبط با استفاده از این فناوری نیز به طور فزایندهای مطرح میشود. هدف از پژوهش حاضر بررسی چالشها و اصول اخلاقی و قانونی هوش مصنوعی میباشد و منابع علمی داخلی و خارجی را در این زمینه مرور میکند. مواد و روشها: پژوهش کیفی حاضر به تبیین چالشهای حقوقی و اخلاقی عملکرد هوش مصنوعی بر اساس تحلیل آییننامه عمومی حفاظت از دادههای خصوصی اتحادیه اروپا میپردازد. یافتهها : مهمترین چالشهای موجود در سازوکار عملکرد هوش مصنوعی از نظر اخلاقی عبارت است از حریم خصوصی و حفاظت از دادهها، شفافیت و پاسخگویی، عدالت و انصاف، تأثیرات اجتماعی و اقتصادی. نتیجهگیری: استفاده از دستورالعملهای اخلاقی به عنوان تکمیل کننده قانون و ابزار حاکمیتی در توسعه و استفاده از هوش مصنوعی و تجزیه و تحلیل این شاخه از علم بسیار مهم تلقی میگردد و اغلب کشورهای توسعه یافته در حال نگارش و وضع قوانین مرتبط هستند. اهمیت هوش مصنوعی و گستردگی استفاده از آن در علوم مختلف از جمله علوم قضایی به حدی پررنگ بوده که اتحادیه اروپا قانونی با عنوان قانون هوش مصنوعی را در تاریخ ۱۳ ژوئن ۲۰۲۴ وضع نمود. لذا لازم است که در کشور ایران هم با استفاده از حقوقدانان برجسته و صاحب سبک و متخصصین علوم و فناوری ارتباطات و سایر صاحب نظران مرتبط نسبت به این مهم اقدام شایسته انجام پذیرد.
