دستگاه فعل در گویش طاری

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران مرکزی،دانشگاه ازاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

هدف از نگارش این مقاله توصیف و بررسی دستگاه فعل در گویش طاری از گروه گویش‌های مرکزی ایران است. طار روستایی کهن است که در دهستان طَرق‌رود و در بخش مرکزی شهرستان نطنزِ استان اصفهان قرار گرفته است. گویش طاری یکی از گویش‏‌های بازمانده از زبان پارتی میانه و از شاخۀ شمالِ‌غربی زبان‏های ایرانی نو است که با گویش‏‌های طَرقی، کِشه‌ای و برخی دیگر از گویش‏‌های منطقة نطنز که دارای ساخت کُنایی هستند، همانندی و شباهت‌هایی دارد. در این پژوهش، با ارائة شواهد و نمونه‌هایی از گویش طاری، ضمن معرفی مشخصه‌های تصریفی این گویش مانند زمان، وجه، نمود، جهت، سببی‌سازی، مطابقه ( با وندهای فاعلی و ضمیرهای پی‌بستی) و منفی‌سازی؛ هم‌چنین رابطة تصریفی ستاک حال و گذشته و صفت مفعولی و مصدر، شیوة ساخت صیغگان‌های مختلف فعل ارائه و توضیح داده شده است. داده‌های مقالة حاضر تماماً به روش میدانی و از طریق مصاحبه و گفتگو با سه گویشور میان‌سال و سالمندِ طاری گردآوری شده است.