فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحقیق در گویش­های زبان تاجیکی نشان می­دهد؛ لغات ادبی کهن در گویش ­ های جنوبی زیادتر باقی مانده­‌اند. در این جستار، این نظر بیان می­شود که نقش عناصر لغوی ادبیات کهن در بعضی از گویش­های دیگر زبان تاجیکی، از­جمله در گویش­های بالاآب رودخانۀ زرافشان نیز قابل ­توجّه می‌باشد. برای نمونه چند واژه از زبان ادبی دورة کهن از گویش­های منطقة فلغر را که سبب جدایی گویش­های مذکور از دیگر گویش­های زبان تاجیکی گردیده، بررسی می­کنیم. در­ فلغر دایرة استفادة این واژه­ها نسبت به واژگان دیگر که از زبان ادبی دوران کهن به میراث مانده­‌اند، وسیع­ ‎ تر است. در میان واژه­های کهن ایرانی‌ اصل ترکیب لغوی گویش­های فلغر عنصرهایی به چشم می­­رسند که جدا از زبان فارسی و گویش­های آن، با بعضی گویش­های دیگر زبان تاجیکی، زبان دری و گویش­های آن و زبان ادبیات دورة کهن کاربرد رایج دارند. این بررسی نشان می­دهد که در گویش­های فلغر همانند گویش­های جنوبی زبان تاجیکی، بعضی از عنصرهای لغوی از زبان ادبیات دورة کهن به میراث ‎ مانده و ازجهت شکل و معنی از معادل دورة کهن ‎ آنها پیروی نموده­اند، بعضی دیگر نیز ازلحاظ شکل و معنی تااندازه‌­ای دور شده­‌اند.