فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حضور فعالانه­ ایلات و عشایر در تحولات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ایران، یکی از مهم‌ترین مسائل تاریخ ایران است. این نقش‌آفرینی آنها در دوره پهلوی و به‌ویژه سیاست‌های رضاشاه با مشکلاتی روبه‌رو شد که زیست ایلات و عشایر را به چالش کشید و آنها را در وضعیت ویژه‌ای قرار داد. دولت پهلوی در سه پروژة دولت‌سازی، ملت‌سازی، و مدرن‌سازی با ایلات و عشایر درگیر شد و درصدد شکل‌دادن به نوع خاصی از هویت ملی مطابق با الگوهای غربی برآمد. سربازگیری و خدمت نظام‌وظیفه اجباری، بخشی از تلاش‌های گسترده‌تر رضاشاه برای تمرکز قدرت و ترویج ناسیونالیسم بود. این سیاست با مقاومت اقشار مختلف جامعه ازجمله ایل بختیاری که آن را نقض حقوق و در تعارض منافع خود می‌دانستند، مواجه شد. براین اساس، پژوهش حاضر درصدد پاسخ  به این سؤال است که  مشکلات و چالش‌های سربازی و نظام‌وظیفه اجباری در ایل بختیاری در دوره پهلوی چه بود و چه نتایجی در پی داشت؟ نتایج پژوهش نشان می‌دهد اجرای قانون نظام‌وظیفه اجباری در ایل بختیاری مشکلات مهم انسانی و فرهنگی، طبیعی و جغرافیایی و مدیریتی و حتی اعتباری و مالی داشته است. این مشکلات اگرچه اجرای این قانون را در ایل بختیاری کُند و زمان‌بر نمود اما تا پایان دوره پادشاهی رضاشاه مورد تأکید حاکمیت بود. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و براساس منابع تاریخی، روزنامه‌ها و اسناد و مدارک آرشیوی به این موضوع می‌پردازد.