فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرایند حذف elision یا deletion یکی از فرایندهای واجی ( phonological process ) است که در خدمت اقتصاد زبان است و به­منظور کم­کوشی و آسان­جویی در زبان­ها و گویش­ها صورت می­گیرد. در این نوشتار حذف واج (اعم از واکه، همخوان و هجا) در سطح واژه یا در ترکیب واژگانی در گویش رودباری مورد بررسی قرار گرفته است. گویش رودباری از گویش­های کرانۀ دریای خزر است که در شهرستان رودبار در جنوب استان گیلان به آن سخن می­گویند. شواهدی که در این مقاله ارائه شده­اند از واژه­نامه­های مختلف گویش رودباری و نیز از پژوهش میدانی در آبادی­های مختلف شهرستان رودبار که به این گویش سخن می­گویند به دست آمده است. این پژوهش نشان می­دهد که در گویش رودباری از میان واکه­ها، بیش از همه e/a/ǝ به­عنوان واکۀ پایانی، و از میان همخوان­ها r ، x ، f ، q ، n ، š ، d ، t ، z ، s ، k ، b ، v ، y ، ? و h بیشتر در معرض حذف قرار دارند؛ که در این میان به ­ویژه بسامد حذف d و r قابل توجه است. حذف همخوان­ها عمدتاً پس از واکه و در جایگاه پایانی دیده می­شود. به­دلیل نزدیکی گویش رودباری با گیلکی، تاتی، تالشی و تبری، نتایج ای ن پژوهش برای پژوهشگران این زبان­ها سودمند و تا اندازۀ زیادی به این زبان­ها قابل تعمیم است.