فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خلیج ­فارس و دریای­ عمان محل زیست گونه­های مختلفی از آبزیان به­ویژه ماهیان می­باشند. فلزات سنگین به­عنوان مهمترین آلاینده­های این اکوسیستم­های آبی محسوب می­شوند که می­توانند عوامل مهم تهدیدکننده سلامت مصرف­کنندگان باشند. هدف این پژوهش، مرور نظام­مند مطالعاتی است­ که به تعیین غلظت فلزات سنگین در بافت عضله برخی از ماهیان این آب­ها از تاریخ 1384 تا 1397 پرداخته­اند. این پژوهش متاآنالیز روی بافت عضله 1182 قطعه از ماهیان حلواسفید، شوریده، زمین­کن، سرخو، سنگسر، شبه­شوریده، شیر، قباد و هامور صید شده از خلیج ­فارس و دریای­ عمان به­منظور بررسی میزان این فلزات انجام گرفت. میزان مجازمصرف، خطر مصرف غذایی و مقایسه با استانداردها بررسی شد. میزان شاخص­های THQ و HI در همه­ی گونه­های ماهیان مورد مطالعه برای بالغین کم­تر از یک، اما برای کودکان فقط در ماهی شیر در شاخص HI بالاتر از یک به‌دست آمد. میزان فلزات جیوه، روی و سرب در تمامی ماهی­ها، کادمیوم در سرخو و سنگسر و نیکل در سنگسر، قباد و هامور از تمامی استانداردها پایین­تر بود. میزان جذب روزانه و هفتگی برای تمامی فلزات مورد مطالعه در اثر مصرف ماهیان مورد بررسی پایین­تر از میزان مجاز کمیته JECFA به­دست آمد. همچنین کم­ترین میزان وعده­های مجاز مصرف از نظر فلزات مورد مطالعه مربوط ­به ماهی­های شیر ؛ فلز جیوه، شبه­شوریده؛ فلز سرب و زمین­کن؛ سایر فلزات بود. به­نظر مي­رسد مصرف زیاد ماهی زمین­کن از نظر فلزات مورد بررسی احتمالا می‌تواند با خطراتی به­ویژه برای کودکان به­همراه باشد. از این­رو حفاظت از محیط زیست که در ایجاد مشکلات بهداشت تغذیه تاثیرگذار است، یک ضرورت تلقی می­گردد.