راهبردهای مؤثر در مرمت‌شهری؛ به‌منظور حفظ هویت‌فرهنگی در مناطق تاریخی شهری

نویسندگان

1 معمار دبدبه، پژوهشگر، تحلیل‌گر-نظریه‌پرداز فعال مسائل حوزۀ تخصصی معماری-معماری‌داخلی و مدرس.

2 دانش‌پژوه دکتری شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، واحد تهران‌غرب، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران [مدرس گروه معماری و شهرسازی

doi
https://doi.org/10.71930/dpau.2024.1045683
چکیده

تاریخ‌نگاری میراث شهرها و مناطق تاریخی، نمایانگر پیچیدگی و غنای ‌هویت‌فرهنگی مردمان است و به‌طورخاص نمود این میراث‌های فرهنگی، به‌عنوان یک میراث‌ملی، نقش بسیار حیاتی در شکل‌دهی به حفظ هویت‌فرهنگی یک جامعه ایفاء می‌کنند. این مناطق به‌عنوان ماهیت‌ ذاتی تاریخی، ابعاد اجتماعی، فرهنگی اقتصادی و حتی سیاسی، هویت‌فرهنگی شهرها را حفظ و ارتباط عمیقی با مطالعات آیندۀ آن نواحی درخود دارند. دراین زمینه، تبیین مرمت‌شهری به‌عنوان یک راهبرد مهم در حفظ، ارتقاء هویت‌فرهنگی و محیط پایدار در مناطق تاریخی شهری موردتوجه قرارگرفته است. مطلعات نشان می‌دهد که تبیین مرمت‌شهری نه‌تنها به حفظ ساختارهای تاریخی کمک می‌کند بلکه ازطریق باززنده‌سازی و احیاء این مناطق، می‌توان به ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان و جذب گردشگران ارج نهد. دراین پژوهش، به‌بررسی اهمیت مرمت‌شهری به‌عنوان یک راهبرد برای حفظ هویت‌فرهنگی در مناطق تاریخی شهری پرداخته و راهکارها، چالش‌ها، و اثرات مثبت این اقدامات را موردواکاوی قرارداده است. به‌عبارتی دگر، این تحقیق پژوهشی بابررسی خاستگاه و سیرتحولات دیدگاه‌های حوزۀ مرمت و حفاظت در زمان معاصر پرداخته و درارتباط‌با راهبردهای مرمت‌شهری برخوردار می‌باشد. روش‌تحقیق پژوهش حاضر را می‌توان ترکیبی از مرورادبیات (کمی)، برای شناخت مبانی‌نظری عنوان داشت. و با بهره‌گیری از روش (کیفی)، درراستای تبیینات بر شناسایی ارزش‌های مطالعات هویت‌فرهنگی بهره‌جست. بدین‌ترتیب، بااستفاده‌از شاخص‌های کمی؛ عملکرد راهبردها و تدابیر مرمت‌شهری ارزیابی می‌شود. یافته‌ها حاکی‌ازآن است‌که‌ واکاوی عمق ابعاد موضوعی و اصول نظری، می‌تواند تبیینی مؤثر درجهت تثبیت راهبردهای مرمت‌شهری به‌منظور حفظ هویت‌فرهنگی در مناطق تاریخی شهری هویدا گردد. درنتیجه، این تلاش به‌‌دنبال ساختار و ارتباط مفاهیم مبانی‌نظری با راهبردهای مرمت‌شهری انجام‌گرفته است، تا به‌وضوح نقش هرکدام در حفظ و ارتقاء هویت‌فرهنگی مناطق تاریخی شهری را برجسته سازد.