فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دستکاری نوروسایبرنتیک به هرگونه مداخله مستقیم در فرآیندهای عصبی مغز با استفاده از فناوری‌های سایبرنتیک گفته می‌شود. این دستکاری‌ها می‌توانند شامل تحریک مغناطیسی مغز، تحریک عمیق مغز یا رابط‌های مغز-رایانه باشند که با هدف اصلاح عملکرد شناختی یا رفتاری فرد انجام می‌شوند. این فناوری‌ها پرسش‌های عمیقی را درباره جبر ذهنی مطرح می‌کنند. اگر یک رفتار مجرمانه نتیجه تحریک خارجی و دستکاری مستقیم مغز باشد، آیا می‌توان فرد را صاحب اراده آزاد در ارتکاب آن عمل دانست؟ این ابهامات مفهوم سنتی اراده آزاد را که سنگ بنای مسئولیت کیفری است به چالش می‌کشد. بحران علیت نیز از دیگر مسائل کلیدی است. در نظام‌های حقوقی برای تعیین مسئولیت، باید یک رابطه علی میان عمل مجرمانه و قصد فرد وجود داشته باشد. اما در مورد دستکاری نوروسایبرنتیک، عامل علیت پیچیده‌تر می‌شود. علت عمل مجرمانه، مغز دستکاری‌شده است یا تکنولوژی خارجی که آن را تحریک کرده است؟ این پرسش‌ها روابط علیت در حقوق کیفری را به چالش می‌کشد و نیازمند بازنگری در مفاهیم سنتی آن است. یافته های این پژوهش نشان می­دهد که مفاهیم کلیدی همچون اراده آزاد، جبر ذهنی، بحران علیت و مسئولیت کیفری در پرتو دستکاری‌های مستقیم مغزی، نیازمند بازنگری و بازتعریف هستند و این امر لاجرم به عدم مسئولیت یا لااقل کاهش مسئولیت کیفری در فرض دستکاری مغزی منجر می شود. در نهایت، پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی با هدف بررسی و تحلیل چالش های این فناوری ها و نقش آن در تعیین مسئولیت کیفری به ارائه راهکارهای نوین در این زمینه می پردازد.