فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سال های اخیر با پیشرفت فناوری‌های نوین استفاده از هوش مصنوعی در نظام قضایی به‌طور فزاینده‌ای مورد بحث و آزمایش قرار گرفته چرا که هوش مصنوعی سرعت و دقت به مراتب بالاتری در پردازش اطلاعات و داده‌ها نسبت به نیروی انسانی دارد. سیستم‌های هوشمند در حوزه حقوقی قادر به پیش‌بینی وقوع جرم، تحلیل پرونده‌ها، نوشتن لوایح، صحت سنجی مدارک، ارائه راه‌حل‌های حقوقی برای دفاع و حتی پیشنهاد صدور احکام به قضات هستند. بهره‌مندی از این فناوری‌ها می‌تواند موجب کاهش هزینه‌ها، افزایش کارآمدی مدارک و دفاعیه‌ها و همچنین تسریع روند دادرسی و صدور حکم شود؛ اما در عین حال ما را با چالش‌هایی نظیر سوگیری الگوریتمی، نقض حقوق متهمین، عدم توانایی رسیدگی خارج از الگوریتم پیش برنامه‌ریزی شده و عدم شفافیت در صدور رأی مواجه می‌کند. از طرف دیگر احتمال وقوع خطا حتی در بهترین سیستم‌های هوش مصنوعی هم امکان پذیر است و اگر بر عملکرد این فناوری نظارت ثانویه صورت نگیرد ممکن است ناعدالتی اتفاق بی‌افتد. از همین رو در این مقاله، ضمن بررسی مزایا و معایب استفاده از هوش مصنوعی در محاکم قضایی، به چالش‌های حقوقی آن می‌پردازیم و راهکارهایی برای تضمین عدالت کیفری برای ذی‌حقان قضایی ارائه می‌کنیم. همچنین با مطالعه‌ی تجارب کشورهای پیشرو در این زمینه، امکان بهره برداری صحیح از این فناوری در سیستم‌های قضایی کشور ایران را بررسی می‌کنیم.