بررسی ادبیات سعدی از دیدگاه توانمندسازی اجتماعی

نویسندگان
doi
https://doi.org/10.82183/dif.2025.1211345
چکیده

توانمندسازی اجتماعی به‌عنوان یکی از الزامات توسعه پایدار بر شانه‌ ارزش‌های فرهنگی-اجتماعی ایستاده است. ادبیات به‌عنوان پدیده‌ای زمینه‌مند و یکی از ستون‌های نظام فرهنگی جامعه، بازتابی از شرایط فرهنگی است که مشوق یا مانع توانمندسازی جامعه و حاکمیت می‌باشد. بررسی ادبیات کلاسیک می‌تواند اولاً تصویری از روند تاریخی تحول ارزش‌های فرهنگی را منعکس نموده، به شناخت عمیق‌تر چهارچوب‌های ارزشی حاکم مرتبط با مفهوم توانمندسازی در دوره معاصر یاری رساند و ثانیاً ظرفیت‌های فرهنگی موجود جهت حرکت در مسیر توسعه پایدار را برجسته نماید. از این منظر ادبیات سعدی به‌عنوان شاعر و سخنوری برجسته و به شهادت آثارش، یک مصلح اجتماعی و معلم اخلاق، واجد اهمیت است که با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی و منابع کتابخانه‌ای موردمطالعه قرار گرفت تا نسبت ادبیات او با مفاهیم محوری توانمندسازی بررسی گردد. اگر هدف از توانمندسازی، بهبود کیفیت زندگی انسان‌ها باشد، به نظر می‌رسد گرچه ارزش‌های سطح کلان توانمندساز برای حاکمان همچون برقراری عدالت کماکان مطرح است ولی در سطح فردی با توسعه فرهنگ مصرف‌گرایی، شاهد کم‌رنگ‌شدن مفهومی همچون قناعت هستیم که به‌عنوان عنصر فرهنگی‌بومی و منطقه‌ای موجب افزایش کیفیت زندگی بوده و در نظریه‌های پساتوسعه نیز موردتوجه قرار گرفته‌ است.