بررسي و شناسايي نماتدهاي زيان آور درختان پسته در استان سمنان
نویسندگان
1 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان (شاهرود)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شاهرود، ایران
2 بخش تحقیقات گیاه پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان (شاهرود)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شاهرود، ایران
3 پژوهشکده پسته، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رفسنجان، ایران
4 گروه گیاه پزشکی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران
doi
10.60833/ascij.2024.1599چکیده
شناسایی عوامل زنده خسارتزا و کنترل موفق آنها، از چالشهاي مهم در تولید محصول پسته ميباشد. در این تحقیق جهت بررسی و شناسایی نماتدهای زیان¬آور گیاهی، تعداد ۱۲۶ نمونه خاک و ریشه از مناطق مختلف پسته¬کاری استان سمنان جمع-آوری گردید. پس از انتقال نمونهها به آزمایشگاه، نماتدها به روش الک و سانتریفوژ استخراج، با استفاده از روش تکمیل شده دگریسه تثبیت و به گليسيرين منتقل شدند. سپس از نماتدهاي جدا شده به تفكيك جنس، اسلايدهاي ميكروسكوپي دائم تهيه شد. پس از بررسيهاي ميكروسكوپي، مشخصات ريخت¬شناسي و ريخت¬سنجي تعيين و بـا استفاده از منابع معتبر علمي شناسايي انجام گرديد. در اين مطالعه 14 جنس و گونه از نماتدهای زیانآور گیاهی شامل: Boleodorus thylactus، Criconemoides sp، Helicotylenchus dihystera ،Helicotylenchus pseudorubustus، Irantylenchus sp، Meloidogyne incognita، Meloidogyne javanica ، Pratylenchus thornei، Tylenchus devanei، Tylenchorhynchus sp، Rotylenchus sp، Zygotylenchus guevarai، Paratylenchus sp، Xiphinema sp شناسايي گرديد. از بین نماتدهای شناسایی¬شده، بیشترین فراوانی جمعیت متعلق به دو گونه M. incognita و M. javanica، از نماتدهای مولد غده بود. در ۳۵ درصد از نمونه¬های جمع¬آوری شده، این دو گونه نماتد وجود داشت. پس از نماتدهای مولد غده، نماتد Z. guevarai دارای بیشترین فراوانی جمعیت در بین نمونه¬ها بود. این نماتد جزء نماتدهای مهاجر داخلی ریشه گیاهان دو¬لپهای گزارش شده است. ولی در این بررسی فقط از خاک جدا گردید. بررسی خسارتهای ایجاد شده توسط نماتدهای مولد غده و Z. guevarai در باغهای پسته، از جمله اولویت¬های تحقیقاتی در استان سمنان است که ضروری است بررسیهای جامع¬تری در رابطه با آنها صورت گیرد.