فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در پژوهش حاضر متن جلسۀ استیضاح وزیر علوم، رضا فرجی­دانا، از مناظرات نهمین دورۀ مجلس شورای اسلامی، بر پایۀ مربع ایدئولوژیکی ون­دایک بررسی و تحلیل شده‌است. داده­های این پژوهش، متن گزارش مکتوب چهار تن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی (دو نمایندۀ موافق و دو نمایندۀ مخالف) در جلسۀ استیضاح وزیر علوم است، که در آرشیو گزارش جلسات مجلس در کتابخانۀ مجلس و برخی از سایت­های خبری در دسترس می­باشد. داده­ها به روش توصیفی - تحلیلی تجزیه و تحلیل شده­اند. با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش، اغلب مناظرات مجلس را می­توان به دو گروه عمده تقسیم کرد: گروه خودی و گروه غیرخودی. البته درصدی از نمایندگان مجلس نیز بی­طرف محسوب می­شوند. با توجه به مربع ایدئولوژیکی ون­دایک «سخنرانان به برجسته­سازی ویژگی­های مثبت خودی و بی­اهمیت نشان دادن ویژگی­های منفی خودی می­پردازند و در مقابل ویژگی­های منفی غیرخودی را برجسته کرده، و ویژگی­های مثبت غیرخودی­ها را به حاشیه می­رانند». همچنین نتایج این پژوهش حاکی از آن است: بازنمایی «گروه‌های خودی/ ما» در راستای مثبت‌نمایی «خود» و بازنمایی «گروه‌های غیرخودی/ آنها» در راستای منفی‌نمایی «دیگران» بوده است. راهکارهای ایدئولوژیکی مورد استفاده در نشان دادن هر یک از اضلاع مربع ایدئولوژیک ون‌دایک عبارتنداز: نمونه/ مثال، استدلال، تکرار، استعاره، ابهام، تشریح و تبیین، تعمیم و .... در نهایت از میان اضلاع مربع ون­دایک «برجسته­سازی ویژگی منفی غیرخودی» کاربرد بیشتری دارد.