توصیف تکواژهای فعلی در گویش لایزنگانِ داراب
doi
چکیده
از جمله مبحثهایی که گویشپژوهان، کمتر بدان توجه داشتهاند تکواژهای فعلی است. پژوهش حاضر که از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر دادههای میدانی است، با هدف توصیف و تحلیل تکواژهای فعلی در گویش لایزنگانی انجام شده است. موارد بررسی شده در این پژوهش، شامل: تکواژهای فعلی، تکواژ مضارع اخباری، تکواژ التزامی، تکواژ امر، تکواژ استمراری، تکواژ منفیساز، تکواژ نهی، تکواژ بن، تکواژ ماضیساز، تکواژ سببی، تکواژ صفت مفعولیساز، تکواژ شناسه، تکواژ ماضیِ نقلیساز و تکواژ خنثی شدة [-e] است. دادهها بیانگر این است که تکواژ التزامی در این گویش غالباً به صورت [bo-] و گاه به صورت [bu-]، [biy-] و به ندرت [bey-] نیز به کار میرود. تکواژ امر در گویش لایزنگانی بیشتر به صورت [bo-] به کار میرود. اما ممکن است این تکواژ به صورت [be-]، [bo-]، [biy-]، [bi-] یا [bu-] نیز ظاهر شود. تکواژِ سببی در بنِ فعلهای ماضی [-on-] و در بن فعلهای مضارع [-un-] است. ماضیِ نقلی در گویش لایزنگانی از تکواژ ماضی + شناسهها -غیر از سوم شخص مفرد که ᴓ است- + -e (گونهای از است) ساخته میشود. ماضی نقلی در لایزنگانی، بیشتر به لری بویراحمد و لری بختیاری مسجدسلیمان شباهت دارد. یکی از تکواژهای فعلی در این گویش، تکواژ خنثی شدة [-e] است. این تکواژ، همانند تکواژ ماضی نقلیساز در پایان برخی از ساختهای ماضی و مضارع قرار میگیرد اما تغییری در معنا ایجاد نمیکند.