بررسی نام‌شناختی نام افراد در دهستان هپرو

نویسندگان

1 دانشگاه شهید چمران اهواز

2 استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 آموزش و پرورش

doi
چکیده

انتخاب اسامی در هر جامعه، به‌مثابه آیینه‌ای از فرهنگ، سنت‌ها و باورهای آن سرزمین عمل می‌کند و صورتهای تلفظی آن نیز تابعی از گوناگونی گویشی مناطق مختلف است. پژوهش حاضر، در حوزة نام‌شناسی ، به تحلیل اسامی افراد مردمان ساکن در دهستان هپرو از توابع باغملک می‌پردازد. نامهای افراد در دو گروه سنی بالای پنجاه سال و زیر پانزده سال به‌عنوان نمونه هدف، مورد بررسی قرار گرفتند. روش اجرای پژوهش، مصاحبة میدانی بود که طی آن، با مراجعة مستقیم به محل سکونت مشارکت‌کنندگان، گفت‌وگوهای حضوری به انجام رسید. یافته‌های تحقیق حکایت از دو روند عمده داشت: نخست آن که در فرآیند نام‌گزینی برای افراد بالای پنجاه سال بیشتر مذهبی، و سپس اسامی اسطوره‌ای و پهلوانان ایرانی بود. دوم، در کوتاه‌سازی اسامی در گویش مورد مطالعه، سه کارکرد تسهیل آوایی، تحبیب و تصغیر شناسایی شد. بیشترین تنوع کوتاه‌سازی در نام‌های ترکیبی افراد بالای پنجاه سال رخ داده است. همچنین، کاربرد تحبیب در اسامی دختران و زنان و در مقابل، بسامد بالای تصغیر در اسامی مردان، مشهود بود. پرکاربردترین وند در این فرآیند، پسوند «-و» بود که برای بیان هر سه کارکرد مذکور، در گروه سنی پنجاه سال به بالا به‌کار می‌رفت. علاوه بر این دو پسوند «-ی» و «-لی» نیز برای بیان این مفاهیم کاربرد دارند. در مورد افراد زیر 15 سال، غالباً نامها به صورت شناسنامه‌ای و با تلفظ گویشی به کار می‌روند و تمایل به کوتاه‌سازی کاهش یافته است. درضمن، فرایندهای واجی قلب، افزایش واجی، ابدال و افراشتگی در نامهای ساکنین دهستان هپرو شناسایی شد.