مروری به علل سقوط سلسله پهلوی ازمنظر سنت‌های قرآنی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آیت‌الله بروجردی، بروجرد، ایران.

2 دکتری مطالعات انقلاب اسلامی، دانشگاه آیت‌الله بروجردی، بروجرد، ایران.

doi
10.22034/irs.2025.503682.1257
چکیده

در قرآن کریم از سنت‌هایی سخن به میان آمده که رعایت یا عدم‌رعایت آنها در پیشرفت و یا اضمحلال اقوام و جوامع بشری، تأثیر مستقیم و بسزایی داشته و دارد و با توجه به اینکه قرآن، کتاب هادی بشر در همه اعصار است، پس، سنت‌های ذکرشده در آن نیز اختصاص به زمانی دون زمان دیگر نداشته و می‌توان بر اساس آن، پیشرفت و یا نابودی جامعه و نظام سیاسی‌ را تعریف، تحلیل و یا حتی پیش‌بینی نمود. براساس این سنت‌های ذکرشده در قرآن، می‌توان سقوط نظام سیاسی پهلوی یا هر نظام سیاسی دیگری را نیز تحلیل نمود؛ با این ضرورت که توجه به عوامل قرآنی سقوط پهلوی، از انحراف و سقوط نظام جمهوری اسلامی نیز جلوگیری خواهد کرد. با این هدف، پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و تبیینی، درصدد پاسخ به این سؤال است که: از منظر سنت‌های قرآن، علل سقوط سلسله پهلوی چیست؟ نتایج نشان داد، سنت‌های قرآن برخی انحرافات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی را به‌عنوان عوامل نابودی اقوام گذشته ذکر کرده است؛ با تأسّی به این سنت‌ها، فرضیه تحقیق پاسخ می‌دهد که: «بروز همان انحرافات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی اقوام گذشته در دوره پهلوی نیز زمینه نابودی آنها را فراهم آورد. انحرافاتی همچون خوش‌گذرانی، بی­‌توجهی به خدا و معاد، تقلید کورکورانه از آیین گذشتگان، ظلم و ستم، استکبار ورزیدن، شهوت­رانی، جهل و نادانی، استبداد، دوستی با کفار و دشمنان دین خدا، حضور انسان‌های نالایق در عرصه حکومت، اسراف و تبذیر، رشوه و ثروت‌اندوزی.