طراحی مدل جامع مدیریت ریسک پروژه‌های احداث خطوط لوله نفت

نویسندگان

1 گروه مهندسی عمران، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران

2 گروه مدیریت، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.

3 گروه مهندسی عمران. واحد سنندج. دانشگاه آزاد اسلامی. سنندج. ایران

4 گروه مهندسی عمران. واحد سنندج. دانشگاه آزاد اسلامی. سنندج. ایران

doi
چکیده

پروژه‌های احداث خطوط لوله نفت از پیچیده‌ترین و پرهزینه‌ترین پروژه‌های زیرساختی هستند و به دلیل گستردگی جغرافیایی، پیچیدگی‌های فنی و الزامات محیط‌زیستی با انواع ریسک‌های مدیریتی و عملیاتی مواجه‌اند. باوجود اهمیت مدیریت ریسک، پژوهش‌های پیشین عمدتاً بر فاز بهره‌برداری تمرکز داشته و فاز احداث کمتر مورد بررسی نظام‌مند قرار گرفته است. این پژوهش باهدف توسعه یک مدل جامع و بومی مدیریت ریسک برای فاز احداث خطوط لوله نفت در ایران انجام شد. ابتدا ۴۹ مدل مدیریت ریسک شناسایی و بر اساس ۱۰ معیار تخصصی با روش TOPSIS رتبه‌بندی شدند. سپس گام‌های کلیدی مدل‌های برتر در چهار راند دلفی با مشارکت ۲۰ خبره صنعت نفت و دانشگاه پالایش و تأیید شد. نتیجه، یک مدل مفهومی ۱۱ مرحله‌ای است که شامل: برنامه‌ریزی مدیریت ریسک، زمینه‌سازی، شناسایی ریسک‌ها، تحلیل کیفی، تحلیل کمی، برنامه‌ریزی پاسخ‌ها، تعیین افراد مسئول، پیاده‌سازی پاسخ‌ها، نظارت، کنترل و بازنگری، ارتباطات و مشاوره، و ثبت فرایند مدیریت ریسک پروژه است. نوآوری اصلی پژوهش در ترکیب روش‌های کمی و کیفی، تلفیق نظر خبرگان و بومی‌سازی مدل برای شرایط واقعی پروژه‌های ایران است. این مدل چارچوبی کاربردی و چرخه‌ای برای کاهش عدم قطعیت، افزایش احتمال موفقیت و تقویت مدیریت پروژه در پروژه‌های پرریسک فراهم می‌کند.