تبیین مولفه¬های بصری در فرم اشیاء بر اساس نظریه دلوز از فرم (مورد پژوهی: موزه هنرهای معاصر و مجموعه برج آزادی)
نویسندگان
1 گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تهران غرب، تهران، ایران
2 گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تهران غرب، تهران، ایران
3 استادیار دانشکده هنر و معماری دانشگاه ازاد تهران غرب
doi
https://doi.org/10.71930/DPAU.2025.1126031چکیده
پژوهش حاضر به تبیین نقش مولفههای بصری در فرم اشیاء بر اساس نظریهی دلوز از فرم در موزه هنرهای معاصر و مجموعه برج آزادی پرداختهاست. فرآیند ادراک تحتتاثیر عوامل زیادی است، در ادراک یک بنای معماری مولفههای شکلدهندهی فرم بنا تاثیر زیاد و به خصوصی دارند؛ این امر به گونهای است که حتی میتوان تاثیر این عوامل را در بازدیدکنندگان پیشبینی و بررسی کرد. این عناصر یکی از عوامل اصلی در افزایش یا کاهش تعداد بازدیدکنندگان در هر بنا میباشد؛ بنابراین بسیار حائز اهمیت چه برای افزایش گردشگران در بنا و چه برای معماران میباشد. البته بخش عظیمی از ادراک محیط از طریق بینایی و ادراکات بصری به دست میآید؛ به بیان سادهتر درک محیط توسط فرآیندی پیچیده بین مغز و چشم اتفاق میافتد که از سویی دیگر تناسبات و زیباییهای بصری بر روی افزایش ادراک فرم بر انسانها، در بناهای معماری نقش مستقیم میگذارد. لذا در این پژوهش به تاثیر عوامل و مولفههای بصری بر فرم اشیاء بر اساس نظریه دلوز پرداخته شدهاست تا مولفههای بصری بر ادارک را در دو بنای موفق معماری معاصر ایران را دریافت و در اختیار دیگر پژوهشگران و معماران قرار داد. روش تحقیق در این پژوهش از نوع آمیخته و دلفی میباشد. جمعآوری اطلاعات نیز از طریق مطالعات کتابخانهای، بازدید میدانی و پرسشنامه صورت گرفتهاست. نتایج تحقیق نشان میدهد که عواملی همچون شرایط لایههای کارکردی، زیباییشناختی، اجتماعی-فرهنگی، زیستمحیطی، اقتصادی و سیاسی در تببین مولفههای بصری فرم نقش مهمی دارند. مهمترین مولفهها در مجموعهی برج آزادی شامل تناسب فرم و فضا؛ توجه به تاریخ معماری و غیرتکراری بودن بنا میباشد و مهمترین مولفههای بازتابیافته در موزهی هنرهای معاصر شامل خلق حرکت؛ هماهنگی، کالبد، فضا، مصالح و روابط کارکردی؛ توجه به تاریخ معماری و غیرتکراری بودن بنا؛ ظرافتهای بصری و عمق مفاهیم میباشد.