تدوین راهکار های بهره وری از مکانیسم های زیستی (بیومیمیکری) به منظور دستیابی به انعطاف پذیری درطراحی معماری
نویسندگان
1 پژوهشگر دکتری معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار مرکز تحقیقات اقتصاد خلاق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، تهران، ایران
doi
https://doi.org/10.71930/DPAU.2025.1143604چکیده
یکی از مشکلات مهم امروزی در معماری این است که طراحی ساختمانها نمیتواند به تغییرات عملکردی و اقلیمی در طول زمان پس از ساخته شدن پاسخ دهد. این مسئله به عنوان یکی از چالشهای اساسی در طراحی ساختمانها تلقی میشود. نزدیک شدن به این مشکل با استفاده از طراحی جنبشی، امکانات جدیدی را برای طراحی فراهم میکند. در این زمینه، بیومیمیکری که رویکردی برای استفاده و شبیهسازی ساختارهای طبیعی است، میتواند راهنمای حل مسئله باشد. هدف این مطالعه، آزمون فرضیهای است که بر اساس آن، استفاده از مکانیسمهای جنبشی الهامگرفته از ارگانیسمهای زیستی میتواند راهحلهایی برای تغییرات ظرفیت و نیازهای عملکردی و اقلیمی فراهم کند. طراحی جنبشی با الهام از مکانیسمهای زیستی میتواند امکانات جدیدی برای مقابله با این مشکل به ارمغان آورد. این مطالعه با توجه به سنت کیفی تحقیق و با روش تحلیلی-توصیفی و تطبیقی، مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، تحلیل و آنالیز داده به بررسی استفاده از مکانیسمهای الهامگرفته از طبیعت برای ارائه راهکارهایی جهت انعطافپذیری در طراحی معماری میپردازد و در این راستا سه پروژه مطرح در دنیا را بر مبنای مولفههای استخراجشده مورد بررسی و تحلیل قرار میدهد. بیومیمیکری به عنوان رویکردی برای بهرهگیری و شبیهسازی ساختارهای طبیعی، میتواند راهنمایی مؤثر در این زمینه باشد. نتایج این تحقیق با بررسی سه پروژه ی مطرح در این حوضه نشان میدهد که با تطبیق اصول بیومیمیکری در طراحی معماری، میتوان به انعطافپذیری مطلوب دست یافت و ساختمانهایی طراحی کرد که نه تنها پایدارتر، بلکه با تغییرات محیطی و نیازهای کاربران نیز همگام باشند. در نهایت، این رویکرد میتواند به بهبود کارایی و افزایش عمر مفید ساختمانها منجر شود.
