مبانی نظری عدالت در گفتمان سیاسی انقلاب اسلامی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی گرایش اندیشه سیاسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه علوم سیاسی ازاد تهران جنوب

doi
https://doi.org/10.71723/dir.2024.1105640
چکیده

انقلاب اسلامی ایران یکی ازانقلاب¬های بسیار مهم وجریان¬ساز قرن بیستم بودکه توانست اعتقادات وجریان¬های بسیاری را رقم بزند. این انقلاب که با ایده رهبر و بنیانگذار آن امام¬خمینی(ره) شکل¬گرفت برمبنای اصول و مبانی استوار بود که این اصول ومبانی توانستند در دل ملت¬های مختلف جهان جا بازکرده و اثرگذار باشند. یکی از مبانی نظری این انقلاب عدالت¬محوری آن بود؛ که توانست گفتمان سیاسی انقلاب اسلامی را شکل¬دهد و نظرات متعدد را به سوی خودجلب کند. مبانی نظری عدالت که بعنوان دال مرکزی درگفتمان سیاسی انقلاب اسلامی نمود داشته و اثرگذار بود، با محوریت قرار دادن اصل عدالت وانصاف، وتأکید براین اصول، توانست پیوند بین دین و دنیا، حق¬مداری و خدامحوری، تکلیف¬محوری و کمال¬جویی، وظیفه¬محوری و معنویت¬خواهی را ایجاد نماید. گفتمان سیاسی انقلاب اسلامی، با تأکید براین مؤلفه¬ها توانست جایگاهی بس ویژه دربین کشورهای جهان و نهضت¬های انقلابی و همچنین آرمان رهایی¬بخشی پیدا کند. رهایی¬بخشی و عدالت¬محوری دو پارامتراصلی انقلاب اسلامی ایران بود؛ که درقرن بیستم آن¬را از همه انقلاب¬های بزرگ متمایز ¬نمود. پرسش اصلی مقاله این بود که مبانی نظری عدالت در گفتمان سیاسی انقلاب اسلامی کدام¬ها هستند و از کجا نشأت گرفته¬اند؟ در پاسخ نیز این مبانی نظری در اندیشه¬های فارابی، ابن خلدون، علامه طباطبایی و امام خمینی رهبر انقلاب اسلامی بررسی گردید. در این مقاله سعی شد که تأکید شود که چگونه این مؤلفه¬ها توانستند انقلاب اسلامی را جهانی کنند. همچنین از چارچوب نظری گفتمان برای این منظور استفاده شد.