بازتاب ژئوپلیتیکی انقلاب اسلامی ایران بر کویت در منطقه خلیج فارس

نویسندگان

1 استادیار روابط بین الملل گروه علوم سیاسی دانشگاه گیلان

2 استادیار روابط بین الملل دانشگاه گیلان

doi
https://doi.org/10.71723/dir.2024/1184067
چکیده

وقوع انقلاب اسلامی ایران در سال 1979 میلادی، مانند پیدایش هر پدیده دیگری در فضای پیرامونی خود موجد اثراتی بوده است. وجه قوی گفتمانی در این انقلاب باعث می­شود تا بررسی تاثیرات آن در خارج از مرزهای ج.ا. ایران مخصوصا در خلیج فارس از منظر ژئوپلیتیکی حائز اهمیت ویژه باشد. موقعیت جغرافیایی و اهمیت راهبردی، این منطقه را به یکی از مهم­ترین مناطق ژئوپلیتیکی در جهان تبدیل کرده است و حضور فعال بازیگران منطقه­ای و فرامنطقه­ای بر این رابطه تاثیر مستقیم گذاشته است. این پژوهش به دنبال ارزیابی الگوی رفتاری ایران و کویت در منطقه خلیج فارس مخصوصا بعد انقلاب اسلامی می­باشد زیرا با تحولات راهبردی برگرفته از انقلاب اسلامی محیط راهبردی و چشم­انداز ترتیبات ژئوپلیتیکی خلیج فارس متحول شده است. در همین راستا سئوال اصلی تحقیق به این شکل مطرح می­شود که الگوی رفتاری جمهوری اسلامی ایران در قبال کویت در منطقه خلیج فارس بعد انقلاب اسلامی چگونه می­باشد؟ با استفاده از مفهوم ژئوپلیتیک استدلال می­شود که الگوی رفتاری تهران برای حفظ توازن قوا در زیرمنطقه خلیج فارس بعد انقلاب اسلامی، گسترش رابطه اقتصادی و فرهنگی با کویت می­باشد؛ البته نگرانی­های ژئوپلی­نومی همانند همکاری نزدیک دولت کویت با عربستان، اختلاف در میادین گازی آرش و تبادل دفاعی- نظامی با آمریکا به قوت خود باقی مانده است که بعد از سال 2011 سبب گسترش اختلاف­ها در خلیج فارس مخصوصا میان ج.ا. ایران و کویت شده است. این مهم را براساس رویکرد توصیفی- تحلیلی با استفاده از روش روند پژوهی و نمونه پژوهی به عنوان روش­های پژوهش کیفی انجام می­دهیم که در جمع آوري اطلاعات از منابع اسنادي – کتابخانه­اي و تارنماهاي معتبر فضاي مجازي استفاده شده است.