فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ تدوین قانون اساسی و تصویب آن از نخستین ضرورت‌هایی بود که جامعه سیاسی ایران با آن روبه‌رو شد. در این راستا اندیشه تکوین نظامِ اقتصاد اسلامی در میان اعضای تشکیل‌دهنده مجلس خبرگان قانون اساسی همسو با دیدگاه امام خمینی (ره) به‌صورت جدی مطرح گردید. از همین روی هدف این مقاله کنکاش در دیدگاه‌های خبرگان قانون اساسی در امتدادِ میزان اثرگذاریِ انقلاب اسلامی ایران بر اسلامی شدن نظام اقتصادی کشور است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی با ارجاع ویژه به مشروح مذاکرات قانون اساسی ۱۳۵۸ در عرصه اصول ۴۳ و ۴۴ قانون اساسی با در نظر گرفتن دیدگاه‌های امام خمینی (ره) در سمت‌و‌سوی پاسخ‌گویی به این سؤال است که « دیدگاه‌های خبرگان قانون اساسی در راستای اسلامی بودن اصول آغازینِ فصل چهارم تا چه میزان متأثر از انقلاب اسلامی ایران و همسو با دیدگاه‌های امام خمینی (ره) در این زمینه بوده است؟» بر این اساس فرضیه تحقیق نیز این‌گونه تبیین می‌شود که: تدوین‌کنندگان قانون اساسی ۱۳۵۸ اسلامیِ بودن نظام اقتصادی را هرچند با قرائت‌های ناهمسو و در برخی موارد متفاوت پذیرفته‌اند. تتبع در مشروح مذاکرات اصولِ آغازین فصل چهارم قانون اساسی این استنتاج را با خود به همراه داشت که عملکرد نامطلوبِ ناشی از سیاست‌های رژیم پیشین در حوزه اقتصاد، مبنایی‌ترین عاملی بود که به اسلامی شدن اقتصاد از نگاه تدوین‌کنندگان قانون اساسی منتهی شد. نگرش نمایندگان مجلس بررسی نهایی در زمینه نظام اقتصادیِ حاکم بر کشور غالباً به سمت‌وسوی اسلامی بودن آن با گرانباریِ بخش دولتی گرایش دارد. با این حال برخی نیز استقرارِ اقتصاد مبتنی بر مالکیت خصوصی با زیربنای اسلامی را پیشنهاد کردند.