سنجش‌ پدیده‌پراکنده‌رویی شهری محله‌ی گلستان‌غربی

نویسندگان

1 دانشگاه معماری و هنرپارس

2 دانشگاه معماری و هنرپارس

3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

doi
https://doi.org/10.71930/DPAU.2025.1201614
چکیده

بیان مساله: پدیده‌ی پراکنده‌رویی شهری نوعی از توسعه‌ی سکونتگاهی بوده که به اواسط قرن بیستم بازمی‌گرددکه‌این پدیده براثرعواملی مانند: دگرگونی بنیان اقتصادی شهرها، سوداگری زمین و سیاست‌های نادرست مدیریت شهری مشکلات زیادی را برای محلات بوجودآورده و منجربه‌عدم تعادل‌فضایی،ناموزون‌بودن‌شهرهاوازبین رفتن زمین‌های شهری را به همراه می‌آورد. پراکنده‌رویی شهری پیامدهای زیادی را در زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و زیست محیطی داشته و موجب فقر، افزایش هزینه‌های زیرساخت‌های شهری، هزینه‌های حمل‌ونقل، آلودگی‌های زیست محیطی نظیر: آلودگی صوتی،هوا،آب وخاک،ازبین رفتن مراتع و زمین‌های کشاورزی و نابودی فضاهای سبز و باز، گسترش شهرک‌های مسکونی حومه‌ای و سکونتگاه‌های غیر رسمی، رشد نواری تجاری، تغییرکاربری اراضی شهری‌وشکل گیری کاربری‌های ناسازگار با محیط‌ و درون محله‌های شهری،  به دنبال دارد. اهمیت و ضرورت پژوهش: رشدافقی بصورت توسعه‌و‌گسترش بی رویه همراه بوده واراضی شهری وسیع زیادی را‌اشغال می‌کندوزمانی‌اتفاق می‌افتد‌که‌مشکلات‌ومعضلات شهری بسیاری ازجمله: افزایش تراکم ترافیک، آلودگی های زیست محیطی، اتلاف وقت و انرژی را بوجود می‌آوردومی‌تواند آسیب‌های جبران ناپذیری رابه طبیعت‌ واردنماید. هدف و یا سوال اصلی تحقیق: هدف‌اصلی پژوهش سنجش‌وشناسایی شاخص‌های پراکنده‌رویی شهری درمحله‌ی گلستان‌غربی می‌باشد. روش تحقیق: روش تحقیق به لحاظ هدف کاربردی بوده‌وازنظرروش شناسی بصورت توصیفی- تحلیلی می‌باشد.روش‌گردآوری‌اطلاعات بصورت میدانی‌وازطریق مشاهده،مصاحبه‌و پرسشنامه صورت گرفته‌وهم‌بصورت کتابخانه‌ای‌از طریق مقالات،پایان نامه‌هاوسایت‌های شهرسازی به تهیه‌و‌جمع آوری اطلاعات پرداخته‌شده‌است.دراین‌پژوهش به منظورسنجش پراکنده‌رویی درمحله‌ی گلستان غربی ازمدل‌های برنامه‌ریزی آنتروپی‌شانون،مدل‌هلدرن‌و ضریب جینی استفاده‌شده و برای شناسایی شاخص‌های پراکنده‌رویی‌وتعیین‌وزن نهایی‌و اولویت شاخص‌هادرتاثیرگذاری برپراکنده‌رویی محله‌ازروش AHP بکارگرفته می‌شود. مهم­ترین یافته ­ هاونتیجه­گیری تحقیق : نتایج پژوهش نشان می‌دهد‌که محله‌ی گلستان غربی با پدیده‌ی پراکنده‌رویی شهری‌ورشدافقی مواجه بوده‌ودرجهت مقابله بامعضلات و مشکلات ناشی‌ازاین پدیده ودر راستای ارتقای کیفیت محیطی و پایداری و حفظ هویت محله و برقراری سرزندگی و حس تعلق ساکنین، با بکارگیری اصول نوشهرگرایی بتوان به‌این‌اهداف درمحله‌ی گلستان‌غربی رسید.