بررسي تطبيقي ميان نظرية جهاني «حکمراني خوب» بر مبنای بيانيه گام دوم انقلاب اسلامي به منظور سياست‌گذاري مطلوب

نویسندگان

1 استاديار گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشجوي دکتری علوم سیاسی(سياستگذاري عمومي)، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقيقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استاديار گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
https://doi.org/10.71723/dir.2024/1123957
چکیده

اسناد بالادستی در هر کشور به‌طور اساسی در تعیین الگوها و معیارهای حکمرانی تأثیرگذار هستند. در جمهوری اسلامی ایران، قانون اساسی به ‌عنوان نخستین سند بنیادین، اصول و مبانی حکمرانی را پس از انقلاب اسلامی مشخص کرده است. این سند، مبنای قانونی و سیاسی نظام جمهوری اسلامی را شکل داده و در طول چهاردهه گذشته، به عنوان راهنمایی برای سیاست‌گذاری‌ها و تصمیم‌گیری‌های کلان در کشور عمل کرده است . در سال 1397، در آستانه ورود به دهه پنجم حیات نظام جمهوری اسلامی، آیت‌الله خامنه‌ای بیانیه‌ای با عنوان «گام دوم انقلاب اسلامی» صادر کردند. این بیانیه به‌عنوان یک سند بالادستی جدید، شامل جنبه‌های متنوعی از سیاست، فرهنگ، علم، اقتصاد و جامعه می‌باشد و به‌ عنوان نقشه‌ راهی آینده جمهوری اسلامی ایران را در«گام دوم» ترسیم می‌نماید. در این راستا، بیانیه مذکور به‌طور خاص بر ضرورت تجدید نظر در رویکرد ها و سیاست‌ها تأکید دارد و به دنبال تقویت و بهبود حکمرانی در کشور است . اين پژوهش در گام اول بر آن است تا از ميان منويات سند گام دوم يک الگوي حکمراني استخراج کند (متغیر مستقل) و در گام بعدي با بررسي تطبيقي ميان سند جهاني «حکمراني خوب» (متغیر تعدیل کننده) و الگوي استخراج شده، ميزان تناسب آن دو را با توسعة کشور (متغیر وابسته) بررسي نمايد. این پژوهش به دنبال یافتن پاسخ به این سوال خواهد بود: آيا مي‌توان از محتواي بيانيه گام دوم انقلاب اسلامي؛ به يک الگوي منسجم براي سياستگذاري در کشور رسيد؟ براي سياستگذاري عمومي در ايران؛ بين محتواي بيانيه گام دوم انقلاب اسلامي و حکمراني خوب (تعريف جهاني) کداميک شرايط بهتري را دارد؟ فرضيه نگارندگان براين اساس است: اجرای مؤلفه‌های بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی می‌تواند به بهبود کیفیت حکمرانی و افزایش کارایی سیاست‌گذاری عمومی در ایران منجر شود همچنین تطابق اصول بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی با معیارهای جهانی حکمرانی خوب، نشان ‌دهنده قابلیت این بیانیه برای ایجاد یک مدل پایدار و مؤثر در سیاست‌گذاری عمومی است.