نقش عرفان امام خمینی (ره) بر مشارکت سیاسی- اجتماعی زنان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری عرفان اسلامی و اندیشه امام، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.

2 استاد تمام هیئت علمی دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز، تهران، ایران.

3 گروه ادیان و عرفان ، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی ، زنجان،ایران.

doi
https://doi.org/10.71723/dir.2025.1189761
چکیده

در این پژوهش، نقش اندیشه‌های عرفانی امام خمینی (ره) در تبیین جایگاه و میزان مشارکت زنان مسلمان در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی بررسی می‌شود. با توجه به پایبندی امام به فقه دینی و اصول اسلامی، ایشان حق زنان برای حضور و مشارکت در جامعه را به رسمیت شناختند و آن را در بسیاری از موارد، ضرورتی برخاسته از مقتضیات زمان دانسته‌اند. امام خمینی با تاکید بر جایگاه زنان در انقلاب و جامعه، معتقد بودند که زنان می‌توانند به عنوان فعالان سیاسی و اجتماعی نقش‌آفرینی کنند، اما این نباید به فراموشی یا کم‌اهمیت جلوه‌دادن نقش اصلی آنان در تربیت جامعه اسلامی منجر شود. از نگاه امام، حضور اجتماعی زنان منافاتی با نقش آنان در خانواده ندارد و اسلام ضمن تأکید بر جایگاه زن در خانواده، فعالیت او را در جامعه نیز ارزشمند و مؤثر می‌داند. در عین حال، اختلاف نظرهایی در میان فقها درباره‌ی جواز مشارکت سیاسی زنان و ریاست آنان بر حکومت وجود دارد. امام خمینی به عنوان بنیان‌گذار حکومت اسلامی، به تاثیر شرایط زمانی و مکانی در اجرای احکام فقهی تأکید داشتند، و این دیدگاه‌ها اهمیت بازبینی و تأمل دوباره بر جایگاه اجتماعی و سیاسی زنان را در جامعه اسلامی روشن می‌سازد. این تحقیق با روش تحلیلی و استفاده از منابعی همچون قرآن، مقالات و صحیفه امام خمینی (ره) به مطالعه ضرورت مشارکت سیاسی و اجتماعی زنان در جامعه می‌پردازد و جایگاه عرفان امام خمینی را در این موضوع روشن می‌سازد.