مضمون رهاییبخشی در مبانی ایدئولوژیک انقلاب¬های بزرگ؛ بازتاب¬ها و دستاوردها (مطالعه موردی: انقلاب فرانسه و انقلاب اسلامی ایران)
نویسندگان
1 هیت علمی دانشگاه رازی
2 گروه علوم سیاسی دانشگاه رازی کرمانشاه
doi
https://doi.org/10.71723/dir.2025.1191261چکیده
انقلابهای بزرگ با طرح نوعی ایدئولوژی و گفتمان جهانشمول، نظم نوینی را به منظور رهایی بشریت از وضعیت نامطلوب موجود ارائه میدهند. مقاله حاضر با تأکید بر انقلابهای بزرگ فرانسه و ایران درصدد پاسخ به این پرسش است که انقلابهای مورد مطالعه، بر اساس کدام یک از ایدئولوژیها، نوعی رسالت جهانی را در خصوص رهایی انسانها از اوضاع نامطلوب موجود، برای خود تعریف کرده اند؟ برای پاسخ، ضمن بررسی مبانی ایدئولوژیک انقلابهای یاد شده، مباحث مربوط به بازتابها، دستاوردها و تشابهات و تفاوتهای این دو انقلاب ارزیابی میشوند. یافته های پژوهش که با روش تطبیقی درونی بهدست آمدهاند، حاکی از آنند که انقلاب فرانسه تحتتأثیر اندیشههای عصر روشنگری و انقلاب اسلامی ایران با تأکید بر آموزههای برگرفته از اسلام شیعی، ایدئولوژیهایشان را در مقیاسی جهانی شکل دادهاند و از این رهگذر، کارگزاران آن تلاش کردهاند تا پس از تأسیس نظام پساانقلابی، به بخشی از مبانی ایدئولوژیک، یعنی اهداف رهایشی انقلاب خود، در ورای مرزهای ملّی جامه عمل بپوشانند.