فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از نگارش این مقاله نقد و بررسی اندیشه سیاسی مشروطه با نگاه به تحولات بیرونی – سیاسی این جنبش و تاثیر آن بر شکل گیری اندیشه سیاسی انقلاب اسلامی می باشد. روش پژوهش هرمونتیک فلسفی اسکینر می باشد. روشی که فهم و درک متون سیاسی را با نگاه به رُخداد های بیرونی آن امکان پذیر می داند. بنابراین سعی شده است تا حد امکان اندیشه سیاسی مشروطه را در پیوند با تحولات رُخ داده در تهران و تبریز تجزیه و تحلیل کرده و سپس از تعامل این دو، به فهم و درک درستی از نوسانات اندیشه سیاسی مشروطه نائل شویم. پژوهش حاضر به دنبال نفی تلفی از اندیشه سیاسی مشروطه است که، آن را اندیشه ای غیر مولد، مُنفعل و آشفته ارزیابی می کند و می کوشد با نگاه به راهبردهای ارایه شده از طرف رهبران مشروطه به خصوص طیف روحانی آن به این مهم دست یابد که اندیشه سیاسی مشروطه ، اندیشه ای نسبتا منسجم ، تحرک زا، مولد و قابل تامل می باشد. اندیشه ای که شاید در دوره پسامشروطه به صورت مقطعی و موقت کمرنگ شده باشد. اما در دهه های بعد اندیشه فوق توانست خود را ارتقاء داده و در قالب گفتمان انقلاب اسلامی متبلور سازد. در نهایت این پژوهش می خواهد تا به این نتیجه برسد که چطور و چگونه اندیشه سیاسی مشروطه که در زمان مظفرالدین شاه تفکری قانونی، معتدل و محافظه کارانه بود در هنگام به قدرت رسیدن محمد علی شاه به حرکتی رادیکال، پرشتاب و انقلابی تغییر جهت داد.