بررسی تنوع ژنتیکی اردک سرحنائی (Aythya ferina) با استفاده از شش نشانگر ریزماهواره در ایران

نویسندگان

1 گروه محیط زیست و منابع طبیعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه محیط زیست و منابع طبیعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، گرگان، ایران

4 گروه محیط زیست و منابع طبیعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.60833/ascij.2024.1122536
چکیده

مطالعه ساختار و تنوع ژنتیکی اردک سرحنائی ( Aythya ferina ) زمستان­گذران ایران با استفاده از ریزماهواره است. نمونه­ برداری 30 قطعه اردک ­سرحنائی طی سال­های 1398 تا 1400 از دریای­ خزر و تالاب هورالعظیم انجام شد. استخراج DNA و تکثیر ژن­های هدف مایکروستلایت با پرایمرهای مربوطه و تجزیه و تحلیل­های آماری با نرم ­افزارهای Gene Alex، GelAnalayzer، Arlequin و MEGA صورت گرفت. بیشترین تعداد آلل واقعی، 7 آلل در جایگاه ژنی Alp36 در جمعیت جنوب و کمترین آلل واقعی،  2 آلل در جایگاه ژنی Alp36 در جمعیت ­شمال مشاهده گردید. بیشترین تعداد آلل موثر با فراوانی 000/5 در جمعیت ­شمال Smo11 و کمترین تعداد آلل موثر در جمعیت ­شمال و جنوب 000/2 در جایگاه ژنی Alp2 و Alp36 مشاهده گردید. دامنه هتروزیگوسیتی مشاهده ­شده در تمامی جایگاه‌های ژنی جمعیت­ها بین 133/0تا 000/1 بود و بیشترین هتروزیگوسیتی مشاهده ­شده در Alp36 در منطقه ­ی ­شمال و Sfiq4 در منطقه­ جنوب با فراوانی 000/1 و کمترین مقدار در منطقه ­شمال در Mmo3 با فراوانی 133/0 مشاهده­ گردید. دامنه­ی­ هتروزيگوسيتي مورد انتظار (He) بين مناطق نمونه­برداري در جايگا‌ه­هاي ژنی بين 491/0 تا 800/0 بود بيشترين هتروزيگوسيتي مورد انتظار دركل مناطق در جايگاه ژني Smo11 در شمال و كمترين هتروزيگوسيتي مورد انتظار در جايگاه ژني Mmo3 در جنوب مشاهده ­گردید.Fst  25/0 محاسبه­گردید. با توجه به نتایج آلل­ها، از آنجائی که Fst کمتر از 33/0 بوده و تمامی لوکوس­های مورد مطالعه انحراف معني­داري از تعادل هاردی- واینبرگ نشان­ دادند (بجز دو لوکوس sfiq4 و smo11 در جمعیت جنوب که فاقد معنی بودند)، حاکی از تفاوت ژنتیکی کم بین جمعیت­ها و جریان­ژنی بالا درون جمعیت­های ایران است. همچنین درخت فیلوژنی ترسیم شده جریان ژنی بالای درون­ جمعیتی را نشان می­دهد.