فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دوره رضاشاه دولت برای کسب درآمد بیشتر تعدادی از محصولات زراعی همچون دخانیات را در انحصار خود درآورد و زان­پس، بدون در‌نظرگرفتن منافع مردم به بهانه تأمین مخارجِ طرح­ های اقتصادی اقدام به اعطای آن به دولت­ های بیگانه نمود تا بدین­ طریق، به سودهای ­کلانی دست یابد. بنابراین هدف از انجام این تحقیق پاسخ‌گویی به این سؤال است که واکنش بازرگانان و مردم نسبت به اعطای امتیاز دخانیات به شرکت­ های آمریکایی چه بود؟ فرضیه‌ی حاصله چنین است که، با اعطای امتیاز دخانیات به شرکت­ ها و سرمایه‌داران آمریکایی درآمد تاجران ایران که این کالای مهم را دادوستد می­ کردند به‌شدت کاهش یافت و نیز آزادی تجارت آنان محدود شد و بدین ­ترتیب، اکثریت آنان در جهت احقاق حق خود نسبت به عملکرد دولت اعتراض و خواهان لغو چنین امتیازی شدند. این پژوهش با تکیه بر اسناد و منابع معتبر تاریخی ابعاد مختلف موضوع را بررسی می ­نماید. یافته ­ها نشان می­دهد دولت پهلوی با وجود آگاهی از اوضاع معیشتی نامناسب و نیز اعتراض ­های گسترده مردم، وعده­ های کذب به­ آن­ها می ­داد و معتقد بود که اعطای این امتیاز به آمریکایی­ها مشکلی برای اقتصاد کشور در پی نخواهد داشت اما با توجه به محتوای اسناد می­توان به درستی فهمید که تنها منفعت دولت را مد نظر قرار داده بودند.