فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از پیامدهای اشغال ایران در شهریور 1320، گسترش اندیشه‌های چپ در کشور است. این موضوع ارتباط مستقیمی با راهبرد شوروی در قبال ایران و نیز شرایط نابسامان کشور در دوره اشغال داشت. گرچه تسلط ارتش سرخ بر مناطق شمالی ایران، شرایط لازم برای رشد اندیشه‌های چپ در این مناطق را فراهم ساخته بود، اما واکنش‌های سلبی جامعه ایرانی در مناطق مذکور یکی از موانع تأثیرگذار در عدم همه‌گیری این اندیشه‌ها در شمال ایران به‌حساب می‌آمد. شناسایی عوامل و دلایل تأثیرگذار بر شکل‌گیری واکنش‌های سلبی جامعه ایرانی در برابر رفتارها و عملکرد سیاسی جریان‌های چپ حامی شوروی در مناطق شمالی کشور، هدف این بررسی است. پرسش این نوشته نیز بر چرایی و چگونگی بروز واکنش‌های قهری جریان‌های ملی‌گرا و جریان‌های حامی سلطنت در برابر جریان‌های چپ در طی سال‌های1320-1326 در شمال ایران می‌پردازد. این نوشتار از روش تاریخی و با رویکرد توصیفی– تحلیلی بهره می‌برد و جمع‌آوری داده براساس مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد عواملی و دلایلی چون اشغال ایران توسط بیگانگان و نگرانی از به خطر افتادن استقلال سیاسی و تمامیت ارضی ایران و نیز تلاش برای جلوگیری از تجزیه مناطق شمالی کشور توسط جریان‌های چپ، در کنار حمایت‌ کانون‌های قدرت از این جریانات به تقویت امر ملی در جامعه ایرانی انجامید و به‌تدریج به‌عنوان یکی از عوامل مؤثر، زمینه‌های به ناکامی کشاندن جریانات چپ حامی شوروی در ایران را فراهم ساخت.