اثرات استرس دوران بارداری بر رفتارهای شبه اضطرابی، حافظه فضایی، سطح پلاسمایی و هیپوکمپی لپتین و بیان ژن گیرنده لپتین در هیپوکمپ موش های کوچک
نویسندگان
1 گروه زیست شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه زیست شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 مرکز تحقیقات علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله، تهران، ایران.
4 گروه زیست شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.60833/ascij.2024.1189361چکیده
یکی از دلایل احتمالی کاهش توانائیهای شناختی و حافظه فضایی در زادهها، کاهش میزان بیان ژن گیرندههای لپتین در هیپوکمپ است. در مطالعه حاضر، موشهاي باردار نژاد NMRI به چهار گروه هشتتایی تقسیمبندی شدند: 1- گروه کنترل نر: زادههای نر مادرانی که در دوران بارداری شوك الکتریکی دریافت نکردند 2- گروه کنترل ماده: زادههای ماده مادرانی که در دوران بارداری شوك الکتریکی دریافت نکردند 3- گروه استرس نر: زادههای ماده مادرانی که در دوران بارداری شوك الکتریکی دریافت کردند و 4- گروه استرس ماده: زادههای ماده مادرانی که در دوران بارداری شوك الکتریکی دریافت کردند. برای ارزیابی برای ارزیابی اثر استرس بر اضطراب ذاتی، از دستگاه میدان باز و برای اضطراب القا شده از ماز مرتفع بعلاوهای استفاده شد. غلظت پلاسمایی لپتین و بیان ژن گیرنده لپتین در هیپوکامپ اندازهگیری شد. نتایج نشان داد استرس شوک الکتریکی کف پایی در نیمه اول بارداری میتواند سبب کاهش سطوح پلاسمایی لپتین، در زادهها شود. بروز رفتارهای شبه اضطرابی در زادههای نر و ماده مادرانی که شوک دریافت کردند به طور معنیداری افزایش داشت (01/0 > p ). همچنین بررسی ها نشان داد که زادههای نر و ماده مادران استرس دیده زمان و مسافت بیشتری را جهت رسیدن به اتاقک هدف در ماز بارنز (آزمون حافظه) طی کردند. استرس دوران بارداری سبب کاهش غلظت پلاسمایی لپتین و هیپوکمپی لپتین در زادههای نر و ماده خواهد شد. بیان ژن گیرنده لپتین در هیپوکامپ زادههای نر و ماده مادران استرس دیده نیز به طور معنیداری بسیار کمتر از زادههای گروه کنترل بود. قرارگرفتن مادران باردار در معرض شوک الکتریکی، منجر به کاهش میزان هورمون لپتین در زادهها شد که با بروز رفتارهای شبه اضطرابی و اختلال در حافظه و یادگیری فضایی همراه بود. با توجه به وجود انواع استرسهای محیطی در زندگی امروزه، سنجش و ارزیابی لپتین ممکن است نقش تعیینکنندهای در درمان بیماران مبتلا به اضطراب و اختلالات شناختی را پیشبینی کند.