اثرات استرس دوران بارداری بر رفتارهای شبه اضطرابی، حافظه فضایی، سطح پلاسمایی و هیپوکمپی لپتین و بیان ژن گیرنده لپتین در هیپوکمپ موش های کوچک

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه زیست شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 مرکز تحقیقات علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله، تهران، ایران.

4 گروه زیست شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.60833/ascij.2024.1189361
چکیده

یکی از دلایل احتمالی کاهش توانائی­های شناختی و حافظه فضایی در زاده‌ها، کاهش میزان بیان ژن گیرنده­های لپتین در هیپوکمپ است. در مطالعه حاضر، موش­هاي باردار نژاد NMRI به چهار گروه هشت­تایی تقسیم­بندی شدند: 1- گروه کنترل نر: زاده­های نر مادرانی که در دوران بارداری شوك الکتریکی دریافت نکردند 2- گروه کنترل ماده: زاده­های ماده مادرانی که در دوران بارداری شوك الکتریکی دریافت نکردند 3- گروه استرس نر: زاده‌های ماده مادرانی که در دوران بارداری شوك الکتریکی دریافت کردند و 4- گروه استرس ماده: زاده­های ماده مادرانی که در دوران بارداری شوك الکتریکی دریافت کردند. برای ارزیابی برای ارزیابی اثر استرس بر اضطراب ذاتی، از دستگاه میدان باز و برای اضطراب القا شده از ماز مرتفع بعلاوه­ای استفاده شد. غلظت پلاسمایی لپتین و بیان ژن گیرنده لپتین در هیپوکامپ اندازه­گیری شد. نتایج نشان داد استرس شوک الکتریکی کف پایی در نیمه اول بارداری می‌تواند سبب کاهش سطوح پلاسمایی لپتین، در  زاده‌ها شود. بروز رفتارهای شبه اضطرابی در زاده‌های نر و ماده مادرانی که شوک دریافت کردند به طور معنی‌داری افزایش داشت (01/0 > p ).  همچنین بررسی ها نشان داد که زاده‌های نر و ماده مادران استرس دیده زمان و مسافت بیشتری را جهت رسیدن به اتاقک هدف در ماز بارنز (آزمون حافظه) طی کردند. استرس دوران بارداری سبب کاهش غلظت پلاسمایی لپتین و هیپوکمپی لپتین در زاده‌های نر و ماده خواهد شد. بیان ژن گیرنده لپتین در هیپوکامپ  زاده‌های نر و ماده مادران استرس دیده نیز به طور معنی­داری بسیار کمتر از زاده‌های گروه کنترل بود. قرارگرفتن مادران باردار در معرض شوک الکتریکی، منجر به کاهش میزان هورمون لپتین در زاده‌ها شد که با بروز رفتارهای شبه اضطرابی و اختلال در حافظه و یادگیری فضایی همراه بود. با توجه به وجود انواع استرس‌های محیطی در زندگی امروزه، سنجش و ارزیابی لپتین ممکن است  نقش تعیین­کننده­ای در درمان بیماران مبتلا به اضطراب و اختلالات شناختی را پیش­بینی کند.