فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انقلاب نوعی کنش تاریخی است و زمانی شکل می گیرد که دو ایدئولوژی برساخته میان حکومت و مخالفین در مقابل هم قرار می گیرند. انقلاب اسلامی ایران نیز واجد نبردی ایدئولوژیک و نمادین میان روشنفکران و دولت مدرنیسم پهلوی بود. بنابراین بررسی نقش اجتماعی و تاریخی روشنفکران و نحوه ارتباط آنان با جامعه ایرانی موضوع اصلی پژوهش حاضر است. در این زمینه از دیدگاه «آنتونیو گرامشی» و «ادوارد سعید» درباره نقش اجتماعی روشنفکران استفاده شده است. هدف پژوهش حاضر بررسی جامعه شناختی نقش اجتماعی و سیاسی روشنفکران ایرانی در ساخت ایدئولوژی انقلاب آفرین و پاسخ به این پرسش است که چگونه و تحت چه شرایطی روشنفکران بر اذهان جامعه ایرانی تاثیر گذاشتند و با برساخت ایدئولوژی انقلاب آفرین رژیم پهلوی را با فروپاشی روبرو ساختند؟ در پاسخ به این پرسش، بررسی نقش روشنفکران و رابطه آن ها با جامعه ایرانی و آفرینش ایدئولوژی اسلامی از جایگاهی مهم برخوردار است. یافته های پژوهش نشان می دهد رژیم پهلوی با مدرن سازی ایران سبب تحرک اجتماعی و پیدایش تقاضاهای جدید اجتماعی و سیاسی و در ادامه با افزایش نارضایتی مردم روبرو شد و تعدادی از موثرترین روشنفکران ایرانی همراه و همگام با جامعه ایرانی نسبت به نوسازی حکومت پهلوی مخالفت کردند و با نمادپردازی و برساخت ایدئولوژی اسلامی، فروپاشی رژیم پهلوی و شکل گیری انقلاب اسلامی را رقم زدند. پژوهش حاضر به شیوه كيفي و از طريق مطالعات اسناد و متون تاریخی انجام یافته است.