مطالعه فلزات سنگین در ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان پرورشی منطقه سوسن سرخاب اندیکا

نویسندگان

1 گروه دامپزشکی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

2 گروه دامپزشکی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

3 گروه بیولوژی دریا، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 گروه میکروبیولوژی، واحد مسجدسلیمان، دانشگاه آزاد اسلامی، مسجدسلیمان، ایران

doi
https://doi.org/10.60833/ascij.2025.1126234
چکیده

انتقال آلاينده‌ها به محيط‌هاي آبی و جذب و انباشته‌شدن برخي از فلزات سنگين در درون بافت‌هاي بدن ماهي از طريق زنجيره غذايي به عنوان زنگ خطری جدي براي مسئولان و نهادهاي ذيربط به شمار می‌آيد زيرا استفاده مداوم از اين محصولات مي‌تواند سبب بروز بيماري‌هاي خطرناك گردد. لذا هدف از انجام مطالعه حاضر، مطالعه فلزات سنگين در ماهي قزل‌آلاي رنگین‌کمان پرورشي منطقه سوسن سرخاب انديكا بود. بدين منظور، پس از تهيه نمونه از ماهيان، سنجش غلظت فلزات سنگين باقيمانده در عضله ماهي‌ها، شامل آرسنیک، کادمیوم، کبالت، کروم، جیوه، مس، آهن، منگنز، مولیبدن، نیکل، سرب، قلع و روی اندازه‌گيري شدند. یافته‌های تحقیق نشانگر این بودند که فلزات روی و کادمیوم به ترتیب دارای بیشترین و کمترین غلظت در بافت عضله ماهی قزل‌آلای رنگین کمان بودند. مقایسه مقادیر فلزات سنگین اندازه‌گیری شده با استانداردهای بهداشتی بین المللی نشان داد که غلظت تمامی عناصر به طور معنی‌داری کمتر از حد مجاز بودند (05/0 p <). ارزیابی خطر بهداشتی نشان داد که مصرف روزانه و مداوم این محصولات توسط مصرف‌کنندگان به جز سرب، جیوه و آرسنیک کاملا ایمن بوده و مخاطره‌ای از این نظر برای آنها وجود ندارد. میانگین غلظت تمام فلزات اندازه‌گیری شده از استانداردهای جهانی کمتر بودند. برآورد دریافت روزانه در همه فلزات به جز آرسنیک، جیوه و سرب نشان داد که مصرف ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان در حال حاضر خطری را برای سلامتی انسان ایجاد نمی‌کنند، با این وجود برای پیشگیری از رخداد آلودگی احتمالی در آینده از نظر مديريتي بايد توجه بیشتری به اين آلاينده‌ها و منابع احتمالي آنها شود.