فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زنبور عسل به­طور طبیعی کربوهیدرات‌ها را از طریق شهد گل، پروتئین‌ها، چربی‌ها، ویتامین‌ها و مواد معدنی را از طریق گرده دریافت می‌نماید. پژوهش حاضر با استفاده از گاماروس به­عنوان منبع پروتئینی جهت جایگزینی گرده در شرایط صحرا و بر روی زنبور عسل معمولی ( Apis mellifera ) انجام شد. آزمایش به­صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 4 تیمار و 4 تکرار، جمعاً 16 کندو در طی مدت 6 ماه اجرا شد. تیمارها شامل: 1-گرده (خالص)، 2- گاماروس (3/33) درصد + گرده (6/66) درصد ، 3- گاماروس (6/66) درصد + گرده (3/33) درصد و 4- پودر گاماروس (خالص) بودند. بین تیمارهای مختلف از نظر مصرف غذا در دوره‌های مختلف اختلاف معنی­داری در پایان آزمایش مشاهده گردید (01/0> p ). به­عبارت دیگر بیش­ترین مصرف غذا مربوط به تیمار شاهد (گرده­ گل) با 4/195 گرم و کم­ترین مصرف مربوط به تیمار 3 با 99/91 گرم در هر دوره بود. هم­چنین در بین تیمارهای مختلف در دوره‌های مختلف آزمایش از نظر ذخیره عسل در کلونی­های مورد آزمایش اختلاف معنی‌داری مشاهده گردید (01/0> p ). میانگین ذخیره عسل در دوره‌های مختلف در تیمارهای 1 تا 4 به­ترتیب برابر 49/2، 34/3، 33/2 و 1/4 برحسب کیلوگرم بود. میانگین هزینه خوراک برای تولید هر کیلوگرم غذا در تیمار گاماروس حدود 2 برابر اقتصادی‌تر بود از تیمار شاهد بود. و در سایر صفات مورد مطالعه با توجه به نتایج به­دست آمده تفاوت معنی‌داری مشاهده نگردید. استفاده از ترکیب غذائی گاماروس به­جای گرده در کلونی‌های زنبور عسل کاملاٌ با رژیم غذائی زنبوران عسل سازگار بوده و از نظر صفات اقتصادی به­عنوان یک محصول جدید (گاماروس) به­جای گرده­ گل که حدود 2 برابر اقتصادی‌تر بود، قابل توصیه است.