شناسایی عوامل ساختاری مؤثر بر قابلیت‌های پویا در سازمان آمار و سیستم های اطلاعات جغرافیایی عراق جهت ارتقای سرمایه انسانی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3 دانشگاه آزاد اسلامی

4 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
JABM.3.2.15564.3515415040
چکیده

هدف اصلی پژوهش، شناسایی عوامل ساختاری مؤثر بر قابلیت‌های پویا در سازمان آمار و سیستم های اطلاعات جغرافیایی عراق جهت ارتقای سرمایه انسانی است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته (کیفی–کمی) است. در بخش کیفی، با استفاده از روش تحلیل مضمون و انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 15 نفر از خبرگان سازمان، مؤلفه‌های اصلی مدل شناسایی شدند. نمونه‌گیری در این بخش به‌صورت هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌های کیفی با بهره‌گیری از نرم‌افزار MAXQDAتحلیل شدند. در بخش کمی، به‌منظور اعتبارسنجی مدل و بررسی روابط میان سازه‌ها، داده‌ها از کارکنان و مدیران سازمان گردآوری و با استفاده از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌های بخش کیفی نشان داد که مدل ساختاری قابلیت‌های پویا با رویکرد بهبود نیروی انسانی از شش مؤلفه اصلی شامل حس محیط و آینده‌نگری، شناسایی و توسعه مهارت‌ها، ارزیابی و اثربخشی آموزش، فرهنگ یادگیری و انگیزه کارکنان، مدیریت تغییر و انعطاف‌پذیری سازمانی، و نوآوری و ارزش‌آفرینی سازمانی تشکیل شده است. نتایج بخش کمی نیز بیانگر آن بود که تمامی مؤلفه‌های شناسایی‌شده تأثیر مثبت و معناداری بر بهبود نیروی انسانی دارند. در میان عوامل مورد بررسی، مؤلفه شناسایی و توسعه مهارت‌ها بیشترین تأثیر را بر بهبود نیروی انسانی نشان داد و پس از آن نوآوری و ارزش‌آفرینی سازمانی و مدیریت تغییر و انعطاف‌پذیری سازمانی در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. همچنین نتایج حاکی از برازش مناسب مدل پیشنهادی و تأیید روابط ساختاری میان متغیرها بود. بر این اساس، می‌توان نتیجه گرفت که قابلیت‌های پویا از طریق تقویت فرآیندهای یادگیری، توسعه شایستگی‌ها، مدیریت تغییر، نوآوری و ارزیابی مستمر عملکرد، نقش مؤثری در ارتقای کیفیت سرمایه انسانی و افزایش توان پاسخگویی سازمان به تغییرات محیطی ایفا می‌کنند. ازاین‌رو، توجه مدیران به توسعه قابلیت‌های پویا می‌تواند زمینه‌ساز بهبود عملکرد کارکنان، افزایش بهره‌وری و دستیابی به مزیت رقابتی پایدار در سازمان‌ها باشد.