اثر کارواکرول بر پارامترهای اسپرم بر آسیب بیضه القا شده توسط واریکوسل در موش‌های صحرایی نر

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه زیست شناسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

3 گروه زیست شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 گروه دامپزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

5 گروه دامپزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.60833/ascij.2025.1191253
چکیده

کارواکرول مونوترپن فنلی است که در اسانس گیاهان معطر و ادویه­های مختلف متعلق به خانواده نعناییان یافت می‌شود. کارواکرول دارای خواص دارویی مختلفی مانند خاصیت آنتی­اکسیدانی، ضدآپوپتوز، ضدسرطان و ضدمیکروبی است. در تحقیق حاضر اثر محافظتی کارواکرول بر آسیب بیضه ناشی از واریکوسل در موش صحرایی بررسی گردید. حیوانات به طور تصادفی به 9 گروه تقسیم شدند: کنترل، شم، تجربی سالم با تیمار کارواکرول در دوزهای 10، 20 و 40 میلی‌گرم/کیلوگرم وزن بدن، کنترل واریکوسل، تجربی واریکوسل با القا واریکوسل و تیمار کارواکرول در دوزهای 10، 20 و 40 میلی‌گرم/کیلوگرم وزن بدن. بعد از 30 روز تیمار، حیوانات بیهوش گردیده و نمونه گیری خون و اسپرم صورت گرفت. نمونه­گیری خون از قلب انجام شد و سرم جدا گردید. سطح سرمی تستوسترون، LH و FSH بررسی شد. تعداد، موفولوژی، زنده مانی و تحرک اسپرم مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که القا واریکوسل منجر به کاهش معنی‌دار تعداد، زنده مانی و تحرک اسپرم در مقایسه با گروه کنترل سالم شد. علاوه بر این موش‌های با القا واریکوسل افزایش معنی‌دار در ناهنجاری های اسپرم نشان دادند. نتایج نشان داد که سطح سرمی تستوسترون در گروه کنترل واریکوسل به طور معنی‌داری کاهش و سطوح LH و FSH افزایش یافت. پیشرفت واریکوسل منجر به کاهش قابل توجه تعداد، زنده مانی و تحرک اسپرم در مقایسه با گروه کنترل شد. تیمار کارواکرول در دوزهای 20و 40 میلی‌گرم/کیلوگرم وزن بدن منجر به بهبود معنی‌دار در پارامتر های هورمونی و اسپرم شد و اثرات نامطلوب القای واریکوسل را کاهش داد. درنتیجه کارواکرول توانست از بیضه موش در برابر اثرات استرس اکسیداتیو واریکوسل به دلیل اثرات آنتی اکسیدانی و مهار رادیکال­های آزاد محافظت کند.