تحلیل ساختار اجتماعی اقتصاد مقاومتی در اندیشه رهبر معظم انقلاب با تأکید بر الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت

نویسندگان

1 1. دانشجوی دکتری علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، واحد شهرضا، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرضا، اصفهان، ایران

2 گروه علوم سیاسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرضا-دانشکده علوم انسانی

doi
https://doi.org/10.71723/dir.2026.1225207
چکیده

این پژوهش با هدف تحلیل ساختار اجتماعی اقتصاد مقاومتی در اندیشه رهبر معظم انقلاب و تبیین نقش آن به عنوان بستر تحقق الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت انجام شده است. روش تحقیق، کیفی و از نوع توصیفی-تحلیلی است که با استفاده از تحلیل محتوای بیانات رهبری در بازه زمانی ۱۳۷۲ تا ۱۳۹۴ صورت گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اقتصاد مقاومتی در منظومه فکری ایشان، صرفاً یک مجموعه سیاست اقتصادی نیست، بلکه یک ساختار اجتماعی مقاوم متشکل از مؤلفه‌های درهم‌تنیده‌ای چون مردمی‌بودن اقتصاد، عدالت‌محوری، فرهنگ‌سازی مبتنی بر اصلاح سبک زندگی، دانش‌بنیانی، درون‌زایی، حاکمیت قانون و مدیریت جهادی است. این ساختار، اقتصادی پویا، تاب‌آور و درون‌زا را شکل می‌دهد که توانایی تبدیل تهدیدات به فرصت را دارد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که اقتصاد مقاومتی به عنوان راهبرد عملیاتی و عینی‌ساز الگوی کلان اسلامی-ایرانی پیشرفت عمل می‌کند و با تحکیم عدالت، استقلال اقتصادی، پیشرفت دانش‌بنیان و نهادسازی اجتماعی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی، بستر لازم برای تحقق آرمان‌های این الگو، از جمله تمدن‌سازی نوین اسلامی، را فراهم می‌سازد.