اثر بنتونیت و ترکیبات جاذب آفلاتوکسین بر کبد و فراسنجه‌های خونی جوجه‌های گوشتی نژاد ‌راس

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، واحد کاشمر، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشمر، ایران

2 گروه علوم دامی، واحد کاشمر، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشمر، ایران

3 گروه علوم دامی، واحد کاشمر، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشمر، ایران

doi
https://doi.org/10.60833/ascij.2025.1118471
چکیده

هدف‌ از این تحقیق، ‌بررسی‌ اثرات ‌بنتونیت ‌و ‌برخی ‌ترکیبات ‌جاذب ‌آفلاتوکسین‌ بر‌ کبد‌ و ‌فراسنجه­های ‌خونی ‌‌در ‌جوجه­های ‌گوشتی‌ نژاد ‌راس‌‌ بو‌د. آزمایش‌ در ‌قالب ‌یک‌‌ طرح ‌‌به‌ صورت ‌‌کاملا ‌تصادفی ‌‌و ‌با‌ استفاده‌ از‌ ‌28٠ ‌‌قطعه ‌جو‌جه‌ گوشتی ‌‌یک‌ روزه ‌‌در‌‌ هفت ‌‌تیمار ‌‌و چهار‌‌ تکرار ‌انجام‌ شد‌. تیمارهای ‌آزمایشی ‌شامل ‌‌7 گروه شامل نمونه شاهد و نمونه حاوی ذرت آلوده به آفلاتوکسین و تیمارهایی با درصدهای مختلف بنتونیت و سایر ترکیبات ‌بود‌. در سه فاز 11 و‌ ‌24 و ‌ 42 روزگی ‌از ‌هر ‌تیمار ‌یک ‌‌نمونه ‌به ‌صورت‌ تصادفی ‌‌انتخاب، ‌کشتار ‌و‌ خونگیری ‌و‌ نمونه­گیری‌ از ‌کبد ‌انجام‌ شد. سپس میزان‌‌ آنزیم‌های ‌‌کبدی ‌‌و‌ میزان‌‌ کلسترول‌ و ‌تری ‌‌گلیسرید‌‌ و‌ اوریک ‌‌اسید‌‌ و ‌گلوکز ‌توسط ‌دستگاه‌ اتوانالایزر اندازه گیری و‌ کبدها ‌از ‌لحاظ‌ داشتن ‌ضایعات ‌بررسی ‌شدند‌. نتایج نشان داد که آانزیم آسپارات ‌امینوترانسفراز ‌و ‌ترانس­آامینو‌‌ ‌و ‌گلوکز ‌اختلاف ‌معنی‌داری ‌داشتند (05/0 p <). در  ‌فاکتورهای کلسترول ‌و‌ تری­‌گلیسرید ‌‌و ‌اوریک ‌‌اسید اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد ‌‌و‌‌ همین طور ‌بافت ‌کبد‌ در ‌تیمار‌‌ دوم‌  (ذرت آلوده) در‌ هر‌ سه‌ دوره‌‌ نمونه­گیری ‌‌دچار ‌التهاب ‌و‌ خونریزی ‌و ‌نکروز‌ شده‌ و‌ بقیه  ‌تیمارها ‌به ‌جز ‌یک‌ نمونه ‌در ‌تیمار پنجم‌ (5/1 درصد بنتونیت و 5 درصد سولفات مس) در ‌42 ‌روزگی ‌سالم ‌بودند‌. بطور ‌کلی ‌در ‌این‌ تحقیق‌  بیشترین ‌اثر ‌خونریزی ‌و ‌نکروز ‌‌کبد ‌در‌ تیمار دوم‌ ‌حاوی ‌ذرت ‌آلوده‌ مشاهده‌ شد ‌‌که ‌در‌ سایر‌ تیمارهای‌ دارای‌ بنتونیت‌ فرآوری‌ شده اثر‌مثبت ‌جذب ‌سموم ‌توسط‌ بنتونیت مشاهده‌ شد.